XVIII asyryň ahyrynda adamlar «kanwas» aýakgaplary diýlip atlandyrylýan kauçuk aýakgaplary geýýärdiler, ýöne olaryň daşky görnüşi gaty gödekdi we sag, çep aýaklara bölünişik ýokdy. Ilkinji aýakgaplar 1895-nji ýylda Jozef William Foster tarapyndan ýasaldy.
Takmynan, 1892-nji ýylda «KEDS» diýlip atlandyrylýan Amerikan Kauçuk kompaniýasy üsti matadan tikilen has amatly rezin aýakgaplary oýlap tapdy. 1917-nji ýyla çenli bu aýakgaplar köpçülikleýin öndürilip başlandy, iňlislerden «krossowka» adyny aldy, sebäbi olary geýen adam ýörän mahaly hiç hili ses çykarmaýan eken.
1920-nji ýylda Germaniýada nemes telekeçileri Adolf we Rudolf Dassler sportuň ylgamak görnüşini taýýarlamak üçin aýakgap öndürýän zawod gurdular.
1930-40-njy ýyllarda aýakgap kompaniýalary sportuň her bir görnüşi üçin aýratyn aýakgap öndürip başladylar. Ilkinji tennis aýakgaplary Fransiýada öndürildi.
1950-nji ýyllarda ABŞ-da demografiki ösüş sebäpli, krossowkalar ýeňil we amaly aýakgap hökmünde meşhurlyk gazandy. Şol döwürde bu önümler nusgawy deri aýakgaplary bilen deňeşdirilende, gaty gymmat däldi. 20-nji asyryň birinji ýarymynda sport aýakgaplary, esasan, sport üçin geýilýärdi. Emma 50-nji ýyllarda Jeýms Diniň baş keşbi janlandyran meşhur «Sebäpsiz gozgalaň» filmi çykandan soň, bu önümi çagalar hem geýip başladylar.
1960-njy ýyllaryň başynda käbir krossowkalar Ýaponiýadan ABŞ-nyň bazaryna getirildi. Şol wagt «Nike» ady bilen ýapon aýakgaplary import edilip başlandy.
1970-nji ýyllarda Amerikanyň kärhanalarynda sport bilen meşgullanýanlardan başga-da, beýleki raýatlar üçin hem krossowkalar öndürilip başlandy. Köp tanymal şahsyýetler hem köpçülige krossowka geýip çykyp başladylar. Eýýäm 1990-njy ýyllarda dünýäniň köp aýakgap kompaniýalary krossowka önümçiligine geçdiler. Bu döwürde «Adidas», «ASICS», «Fila», «Gola», «Nike», «Puma» we «Reebok» ýaly markalar krossowka pudagynda öňdebaryjy aýakgap brendlerine öwrüldiler.
Show more