18–24-nji oktýabr aralygynda Ýaponiýanyň Aýti prefekturasynyň dolandyryş merkezi bolan Nagoýa şäherinde V Para Aziýa oýunlary geçirilýär. Giň gerimli sport forumynyň dabaraly açylyşy ýekşenbe güni «Paloma Midzuho» stadionynda boldy.
2010-njy ýyldan bäri her dört ýyldan bir gezek guralýan bu köpugurly sport ýaryşlary yklymyň mümkinçiligi çäkli iň güýçli türgenlerini bir ýere jemleýär. Resmi taýdan «Aýti-Nagoýa 2026» diýlip atlandyrylan häzirki toplumlaýyn ýaryşlar, COVID-19 pandemiýasy sebäpli 2022-nji ýyldaky Oýunlaryň 2023-nji ýyla geçirilmeginiň yz ýany, öz adaty dört ýyllyk tapgyryna dolanýar. Nagoýa Para Aziýa oýunlaryny kabul edýän ilkinji ýapon şäheri bolar.
Oýunlaryň resmi nyşany Aziýa oýunlarynyň nyşany bilen sazlaşykly utgaşýar, emma ol Oýunlaryň alawynyň öwüşgini hem-de Ýaponiýanyň baýdagynyň aýratynlyklary bilen baýlaşdyrylan özboluşlylyga eýedir.
«Ýeke-täk ýüregi göz öňüne getiriň» diýen şygar ýaryşyň many-mazmun esasyna öwrüldi. Ol mümkinçilikleriň çäklidigine garamazdan, para sportunyň adamlaryň arasyndaky päsgelçilikleri ýeňip geçmäge bolan ymtylyşyny aňladýar we ählimizi birleşdirýän gymmatlyklaryň näderejede köpdügini ýatladýar.
Para Aziýa oýunlarynyň umytlaryny we joşgunyny Uzumin atly resmi nyşan özünde jemleýär. Onuň ady ýapon dilindäki «Uzu» (girdap) we «Izumi» (bahar, çeşme) sözlerinden gelip çykýar. Tumaryň manysy türgenleriň joşgunynyň Aýti-Nagoýada kuwwatly bir girdaba öwrüljekdigine, şol ýerde dörän päk duýgularyň bolsa dury çeşme mysaly bütin Aziýa ýaýrajakdygyna bolan ynamy beýan edýär.
Umuman alanyňda, yklymyň sport baýramçylygy 45 ýurtdan mümkinçiligi çäkli bolan müňlerçe türgeni jemlär, olar sportuň 18 görnüşi (19 ugry) boýunça 489 medal toplumy ugrunda bäsleşerler.
Biziň ýurdumyzda sportuň ösdürilmegine we paralimpiýaçylary goldamaga döwlet derejesinde aýratyn uly üns berilýär. Türkmenistan öz taryhynda eýýäm bäşinji gezek Para Aziýa oýunlaryna öz wekiliýetini iberýär. Bu gezek Ýaponiýadaky ýaryşlarda ýurdumyzyň sport abraýyny para pauerlifting boýunça üç ussat gorar: Sergeý Meladze, Maýagözel Ekeýewa we Işkuwwat Çaryýew.
Türkmen ýygyndysynyň özenini halkara derejesinde özleriniň ýokary ussatlygyny birnäçe gezek subut eden tejribeli türgenler düzdi:
Sergeý Meladze (46 ýaşynda) — erkekleriň arasynda 72 kg çenli agram derejesinde bäsleşer. Sergeý Para Aziýa oýunlarynyň bir gezek kümüş we iki gezek bürünç baýrakçysydyr. 2010-njy ýylda Guançžouda (Hytaý) ol 67,5 kg çenli agramda bürünç medal gazandy, 2014-nji ýylda Inçhonda (Koreýa Respublikasy) 72 kg çenli agramda kümüş medal aldy, 2018-nji ýylda bolsa Jakartada (Indoneziýa) ýene-de bürünç baýraga mynasyp boldy (72 kg çenli). 2012-nji ýylda Londonda geçen Paralimpiýa oýunlarynda 180 kg netije bilen S.Meladze 67,5 kg çenli agram derejesinde ýokary 6-njy orny eýeledi.
Maýagözel Ekeýewa (40 ýaşynda) — halkara derejeli sport ussady bolup, zenanlaryň arasynda 86 kg çenli agram derejesinde çykyş eder. Onuň gazanan üstünlikleriniň hatarynda 2010-njy we 2014-nji ýyllardaky Para Aziýa oýunlarynyň bürünç medallary, şeýle hem 2023-nji ýylda Dubaýda geçirilen dünýä çempionatynyň 5-nji orny bar. Maýagözeliň Paralimpiýa oýunlarynda çykyş etmek boýunça baý tejribesi bar: ol 2008-nji ýylda Pekinde 7-nji orny (56 kg çenli agramda 82,5 kg), 2016-njy ýylda Rio-de-Žaneýroda 5-nji orny (73 kg çenli agramda 105 kg), 2024-nji ýylda bolsa Parižde dünýäniň iň güýçli 10 türgeniniň arasynda 6-njy netijäni görkezdi (86 kg çenli agramda 112 kg).
Işkuwwat Çaryýew (32 ýaşynda) — 8 türgeniň gatnaşmagyndaky 107 kg çenli agram derejesinde medallar ugrunda göreşe goşular.
Para Aziýa oýunlaryna gatnaşylan taryhy döwrüň dowamynda türkmen türgenleri jemi 6 medal — 2 kümüş we 4 bürünç medal gazandylar. Iň soňky gezek Türkmenistanyň türgenleri bu bäsleşigiň hormat münberine 2018-nji ýylda Jakartada çykypdylar, şonda Sergeý Meladze 72 kg çenli agramda bürünç baýraga mynasyp bolupdy.
Milli ýygyndynyň öňdebaryjylarynyň baý tejribesi we maksadaokgunlylygy türkmen janköýerlerine Nagoýada üstünlikli çykyşlara we täze sport ýeňişlerine garaşmaga doly esas berýär.
