«Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda Hazar ekologiýa sammiti geçirildi

9-njy oktýabrda «Awa­za» milli sy­ýa­hat­çy­lyk zo­la­gyn­da hor­mat­ly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň baş­lyk­lyk et­me­gin­de hem-de Azer­baý­jan Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti Il­ham Ali­ýe­wiň, Eý­ran Ys­lam Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti Ma­sud Pe­zeş­kia­nyň, Ga­za­gys­tan Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti Ka­sym-Žo­mart To­ka­ýe­wiň we Rus­si­ýa Fe­de­ra­si­ýa­sy­nyň Prezidenti Wla­di­mir Pu­ti­niň gat­naş­ma­gyn­da Ha­zar eko­lo­gi­ýa sam­mi­ti ge­çi­ril­di.

«Awa­za» top­lu­myn­da hor­mat­ly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sam­mi­te gat­na­şy­jy döw­let­le­riň we­ki­li­ýet Baş­tu­tan­la­ry­ny mä­hir­li gar­şy­la­dy. Bi­le­lik­dä­ki res­mi su­ra­ta düş­mek da­ba­ra­syn­dan soň­ra, Ha­zar eko­lo­gi­ýa sam­mi­ti öz işi­ne baş­la­dy.

Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz Ha­zar­ýa­ka döw­let­le­riň Prezidentlerini Türk­me­nis­tan­da tüýs ýü­rek­den mü­bä­rek­läp, Ha­zar eko­lo­gi­ýa sam­mi­ti­ne gat­naş­ma­ga ça­ky­ly­gy ka­bul eden­dik­le­ri üçin min­net­dar­lyk bil­dir­di.

Şu gün­ki wa­ka aý­ra­tyn äh­mi­ýe­te eýe­dir. Ha­za­ryň eko­lo­gi­ýa me­se­le­si aý­ra­tyn ugur hök­mün­de iň ýo­ka­ry döw­let de­re­je­sin­de ara alyp mas­la­hat­laş­ma­ga çy­ka­ryl­dy. Me­niň pi­ki­rim­çe, mu­nuň özi Ha­zar­ýa­ka ýurt­la­ryň ýol­baş­çy­la­ry­nyň ýo­ka­ry jo­gap­kär­çi­lik de­re­je­si­ni görkezýär, eme­le ge­len ýö­ne­keý bol­ma­dyk eko­lo­gi­ýa ýag­da­ýy­ny dü­zet­mek, dur­nuk­lylaş­dyr­mak hem-de ka­da­ly ýag­da­ýa ge­tir­mek üçin yzy­gi­der­li, top­lum­la­ýyn, wagt ba­ba­tyn­da çäk­len­di­ril­me­dik çä­re­le­ri hem-de ta­gal­la­la­ry gör­me­giň ze­rur­dy­gy­na göz ýe­ti­ril­ýän­di­gi­ni tassyklaýar di­ýip, hor­mat­ly Prezidentimiz aýt­dy.

Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz Türk­me­nis­ta­nyň BMG-niň Baş As­samb­le­ýa­sy­nyň 78-nji ses­si­ýa­syn­da il­kin­ji bo­lup Ha­zar eko­lo­gi­ýa baş­lan­gy­jy­ny öňe sür­mek hem-de onuň çäk­le­rin­de Ha­zar eko­lo­gi­ýa fo­ru­my­ny ça­gyr­mak bi­len, şeý­le ýö­rel­ge­ler­den ugur alan­dy­gy­ny bel­läp, äh­li Ha­zar­ýa­ka döw­let­le­re ýur­du­my­zyň baş­lan­gy­jy­na dü­şün­ýän­dik­le­ri hem-de gol­da­ýan­dyk­la­ry we onuň amala aşy­ryl­ma­gy­na iş­jeň gat­naş­ýan­dyk­la­ry üçin tüýs ýü­rek­den min­net­dar­lyk bil­dir­di.

Ha­zar deň­zi­niň su­wu­nyň de­re­je­si­niň me­se­le­le­ri bo­ýun­ça Hö­kü­met Baş­tu­tan­la­ry­nyň orun­ba­sar­la­ry­nyň de­re­je­sin­de to­pa­ry dö­ret­mek ba­ra­da­ky tek­li­bi gol­da­ýa­rys. Bu to­par ha­ky­ky yl­my mag­lu­mat­lar esa­syn­da su­wuň pe­sel­me­gi bi­len bag­la­ny­şyk­ly oňaý­syz ýag­daý­la­ra gar­şy dur­mak bo­ýun­ça yla­la­şy­lan çä­re­le­ri iş­läp taýýarlamaly hem-de tek­lip et­me­li di­ýip ha­sap ed­ýä­ris di­ýip, döw­let Baş­tu­ta­ny­myz sö­zü­ni do­wam et­di we bu we­zi­pä­ni gys­ga wag­tyň do­wa­myn­da ýe­ri­ne ýe­tir­mek üçin tab­şy­ryk ber­me­gi tek­lip et­di.

Şeý­le hem hor­mat­ly Prezidentimiz to­pa­ryň işi­niň ne­ti­je­li­li­gi­ni ýo­kar­lan­dyr­mak üçin onuň ýa­nyn­da alym­lar­dan, bi­ler­men­ler­den, hü­när­men­ler­den hem-de bäş ýur­duň döw­let dü­züm­le­ri­niň we­kil­le­rin­den yba­rat ýö­ri­te­leş­di­ri­len iş to­par­la­ry­ny dö­ret­me­gi tek­lip et­di.

Hor­mat­ly Prezidentimiz Türk­me­nis­ta­nyň bu tek­lip­le­ri do­ly gol­da­ýan­dy­gy­ny hem-de to­pa­ryň işi­ne iş­jeň gat­naş­jak­dy­gy­ny aýt­dy we onuň il­kin­ji mej­li­si­ni 2027-nji ýy­lyň bi­rin­ji ýa­ry­myn­da Azer­baý­jan­da ge­çir­me­gi tek­lip et­di.

Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz bäş­ta­rap­la­ýyn gu­ral­la­ryň dö­re­dil­me­gi­niň, hö­kü­met we pu­dak­la­ýyn eda­ra­lar de­re­je­sin­de ut­ga­şyk­ly çä­re­le­riň ka­bul edil­me­gi­niň, beý­le­ki äh­mi­ýet­li hem-de ze­rur bi­le­lik­dä­ki ta­gal­la­la­ryň esas go­ýu­jy resminamalara — Ha­zar deň­zi­niň hu­kuk de­re­je­si ha­kyn­da­ky kon­wen­si­ýa, Ha­zar deň­zi­niň de­ňiz gur­şa­wy­ny go­ra­mak bo­ýun­ça Çar­çu­wa­ly kon­wen­si­ýa, şeý­le hem Ha­zar­ýa­ka döw­let­le­riň Baş­tu­tan­la­ry­nyň sam­mit­le­ri­niň bar­şyn­da ga­za­ny­lan yla­la­şyk­la­ra esas­lan­ma­ly­dy­gy­na ynam bil­di­rip, Türk­me­nis­ta­nyň bu resminamalara hem-de çöz­güt­le­re yg­rar­ly­dy­gy­ny nyg­ta­dy.

Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz şu ýy­lyň 23-nji sent­ýab­ryn­da Täh­ran kon­wen­si­ýa­sy­na gat­na­şy­jy ta­rap­la­ryň ýe­din­ji mas­la­ha­ty­nyň üs­tün­lik­li ge­çen­di­gi­ni bel­läp, onuň do­wa­myn­da mö­hüm çöz­güt­le­riň, şol san­da hyz­mat­daş­ly­gyň bu for­ma­ty­nyň çäk­le­rin­de su­wuň de­re­je­si­niň pe­sel­me­gi bi­len bag­la­ny­şyk­ly me­se­le­ler bo­ýun­ça bi­le­lik­dä­ki iş­le­re de­giş­li çöz­güt­le­riň ka­bul edi­len­di­gi­ni nyg­ta­dy.

Hor­mat­ly Prezidentimiz şu­nuň bi­len bir­lik­de, bäş­ta­rap­la­ýyn gör­nüş­de ne­ti­je­li çä­re­le­riň ka­bul edil­me­gi bi­len bir ha­tar­da, hal­ka­ra dü­züm­ler bi­len anyk iş­le­riň ge­çi­ril­me­gi­ni ýo­la goý­ma­gyň mö­hüm­di­gi­ni bel­läp, Türk­me­nis­ta­nyň äh­li Ha­zar­ýa­ka döw­let­le­riň gat­naş­ma­gyn­da bi­le­lik­dä­ki taslamalary gol­da­mak ba­ba­tyn­da BMG-niň dü­züm­le­ri, onuň ýö­ri­te­leş­di­ri­len eda­ra­la­ry bi­len dia­lo­gy mun­dan beý­läk-de iş­jeň­leş­dir­mek ug­run­da çy­kyş ed­ýän­di­gi­ni aýt­dy.

Ha­zar­ýa­ka döw­let­le­riň je­bis­li­gi bi­ziň esa­sy güý­jü­miz­dir. Bu je­bis­lik kö­pa­syr­lyk hoş­ni­ýet­li goň­şu­çy­lyk ýö­rel­ge­le­ri­ne, deň­ze be­lent sar­pa goý­ýan hem-de ony söý­ýän halk­la­ry­my­zyň aý­ra­tyn Ha­zar ru­hu­na hem-de dün­ýä­ga­raý­şy­na esas­lan­ýar. Biz bu tä­sin deň­zi pa­ra­hat­çy­ly­gyň, yla­la­şy­gyň we hyz­mat­daş­ly­gyň gi­ňiş­li­gi hök­mün­de go­rap saklamalydyrys di­ýip, hor­mat­ly Prezidentimiz aýt­dy.

Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz bu gün bäş­ta­rap­la­ýyn dia­lo­gyň hil taý­dan tä­ze de­re­jä çy­ka­ryl­ýan­dy­gy­ny, bu du­şu­şy­gyň mö­hüm me­se­le — Ha­zar deň­zi­niň su­wu­nyň de­re­je­si­niň pe­sel­me­gi bo­ýun­ça ul­gam­la­ýyn ne­ti­je­li işiň ba­dal­ga no­ka­dy bol­jak­dy­gy­ny, eko­lo­gi­ýa gün ter­ti­bi­niň beý­le­ki ugur­la­ry bo­ýun­ça dog­ry ýo­ly sal­gy ber­jek­di­gi­ni nyg­ta­dy we şu­nuň bi­len bag­ly­lyk­da, Ha­zar eko­lo­gi­ýa sam­mi­ti­ni hyz­mat­daş­ly­gyň he­mi­şe­lik he­re­ket ed­ýän plat­for­ma­sy­na öwür­me­gi tek­lip et­di.

Çy­ky­şy­nyň ahy­ryn­da döw­let Baş­tu­ta­ny­myz Ha­zar­ýa­ka döw­let­le­riň Prezidentlerine hyz­mat­daş­ly­ga ne­ti­je­li çe­me­leş­ýän­dik­le­ri hem-de bi­le­lik­dä­ki işe taý­ýar­dyk­la­ry üçin ýe­ne bir ge­zek min­net­dar­lyk bil­dir­di.

Hor­mat­ly Prezidentimiz çy­kyş et­mek üçin Azer­baý­jan Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti Il­ham Ali­ýe­we, Eý­ran Ys­lam Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti Ma­sud Pe­zeş­kia­na, Ga­za­gys­tan Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti Ka­sym-Žo­mart To­ka­ýe­we, Rus­si­ýa Fe­de­ra­si­ýa­sy­nyň Prezidenti Wla­di­mir Pu­ti­ne söz be­r­di.

Soň­ra hor­mat­ly Prezidentimiz sam­mi­te gat­na­şy­jy­la­ra ýüz­le­nip, şu gün Ha­zar deň­zi­niň gur­şa­wy­ny go­ra­mak we on­dan ne­ti­je­li peý­da­lan­mak bi­len bag­la­ny­şyk­ly mö­hüm me­se­le­le­riň ara al­nyp mas­la­hat­la­şy­lan­dy­gy­ny aýt­dy hem-de dost­luk, öza­ra dü­şü­niş­mek we hoş­ni­ýet­li goň­şu­çy­lyk ru­hun­da­ky çy­kyş­lar üçin min­net­dar­lyk bil­dir­di.

Ha­zar deň­zi bi­ziň umu­my baý­ly­gy­myz­dyr we ol he­mi­şe onuň ke­na­ryn­da ýa­şa­ýan halk­la­ry bir­leş­dir­ýän pa­ra­hat­çy­lyk we yla­la­şyk deň­zi bol­ma­ly­dyr. Ha­zar deň­zin­de bi­ziň umu­my mak­sat­la­ry­myz bar. Onuň se­riş­de­le­ri­ni, öz­bo­luş­ly bio­lo­gik köp­dür­lü­li­gi­ni go­rap sak­la­mak hem-de art­dyr­mak şol mak­sat­la­ryň bi­ri­dir. Şu gün­ki fo­rum hem bäş­ta­rap­la­ýyn ta­gal­la­la­ry bir­leş­dir­mekde mö­hüm ädim bo­lup dur­ýar di­ýip, döw­let Baş­tu­ta­ny­myz aýt­dy we şu gün­ki mej­li­siň bu ugur­da­ky iş­le­re iter­gi ber­jek­di­gi­ne, anyk ile­ri tu­tul­ýan ugur­la­ry kes­git­le­mä­ge, Ha­zar deň­zin­de yla­la­şy­lan we yl­my taý­dan esas­lan­dy­ry­lan stra­te­gi­ýa­ny iş­läp taý­ýar­la­mak üçin me­ha­nizm­le­ri dö­ret­mä­ge ýar­dam ber­jek­di­gi­ne ynam bil­dir­di.

Hor­mat­ly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow fo­ru­ma iş­jeň we ne­ti­je­li gat­na­şan­dyk­la­ry üçin hem­me­le­re min­net­dar­lyk bil­di­rip, Ha­zar eko­lo­gi­ýa sam­mi­ti­ni ýa­pyk di­ýip yg­lan et­di.

Soň­ra Ha­zar­ýa­ka döw­let­le­riň Baş­tu­tan­la­ry­nyň Ha­zar eko­lo­gi­ýa sam­mi­ti­niň ne­ti­je­le­ri bo­ýun­ça Çöz­gü­di­ne gol çe­kil­di hem-de Ha­zar eko­lo­gi­ýa sam­mi­tin­de Baş­lyk­lyk edi­ji­niň Be­ýan­na­ma­sy ka­bul edil­di.