18—24-nji ýanwar aralygynda Aşgabat şäheriniň Ýöriteleşdirilen küşt we şaşka mekdebinde küşt boýunça Türkmenistanyň çempionaty — I liga geçirilýär.
Çempionata 81 küştçi gatnaşýar:
— 27-si — gyzlaryň arasynda;
— 54-si — açyk derejede.
Açyk dereje aslynda erkekleriň arasyndaky ýaryşdyr, ýöne federasiýa, däp bolşy ýaly, eýýäm Ýokary zenanlar ligasynda ýerlerini kepillendiren iň güýçli küştçi aýal-gyzlara hem bu derejedäki ýaryşa gatnaşmaga rugsat berýär. Bu karar olaryň oýun tejribesini we reýtingini erkekler bilen bäsleşmek arkaly ýokarlandyrmagy üçin kabul edildi.
Türkmenistanyň Küşt federasiýasy sportda inklýuziwligi yzygiderli goldaýar. Ýaryşda göreçleri pes bolan (gözi görmeýän) türgenler hem bäsleşýärler. Olaryň çykyş etmegi üçin ähli zerur şertler döredildi. Gatnaşyjylaryň hemmesi saýlama talaplaryna laýyk gelýär — olar sport ussatlygyna dalaşgär we ondan ýokary derejeli türgenlerdir. Gatnaşmagyň kadalary we şertleri hemme kişi üçin birdir.
Küşt bilermeni we ýurduň Küşt federasiýasynyň Baş sekretary, FIDE ussady Mergen Kakabaýewiň bellemegine görä, ýaryş örän güýçli we bäsdeşlikli geçer:
«I ligada hem geljegi uly bolan ýaş ussatlar, hem tejribeli küştçiler oýnaýarlar. Gatnaşyjylaryň arasynda halkara ussady Karen Grigorýan — bu diwizionyň iň tejribeli oýunçysy, şeýle hem Türkmenistanyň gyzlar ýygyndysynyň baş tälimçisi Şahruh Turaýew bar. Şeýle düzüm ýaryşyň ýokary derejesini tassyklaýar».
Açyk derejede şeýle hem ýurduň öňdebaryjy küştçi gyzlary çykyş edýärler: uýalar Şöhradowalar, gyzlaryň arasynda häzirki çempion Jahan Rejepowa, şeýle hem Ýokary liganyň geçen möwsüminde ikinji ýeri eýelän Ogulsuraý Baýrambaýewa.
Zenanlaryň derejesinde gatnaşyjylaryň köpüsiniň 20 ýaşdan kiçidigi bellärliklidir. Bu bolsa ýurtda ýaşlar küştüniň ösüşini aýdyň görkezýär. Birnäçe tejribeli türgenlerden başga-da, çempionlyk ugrunda ýaşlykdan bu ýola gadam basan ýaş küştçiler bäsleşýärler.
«Gyzlar ligasynda çaklama bermek örän kyn — bäsdeşlik gaty ýokary» — diýip, Mergen Kakabaýew nygtady.
Milli ýaryşlar ulgamynda üç sany diwizion hereket edýär: Ýokary liga (ýokary diwizion), I liga (ikinji diwizion) we II liga (üçünji diwizion). Olaryň ählisi «Türkmenistanyň çempionaty» diýen umumy at bilen geçirilýär, ýöne häzirki ýaryş hut I liga degişlidir. Ýokary liganyň bäsleşikleri fewral aýyna meýilleşdirilýär.
I liganyň esasy wezipesi Ýokary liga gatnaşjak iň güýçli küştçileri saýlap almakdyr. Mundan başga-da, bu ýaryş reýtingi ýokarlandyrmak we bäsleşik tejribesini artdyrmak üçin möhüm meýdançadyr. Ýaryşa diňe reýtingli, tejribeli we sport derejeleri hem-de atlary bolan oýunçylar gatnaşýarlar. Täze başlaýanlar II ligada çykyş edýärler. Öz düzümi boýunça I liga häzirki wagtda ýokary derejeli ýaryş hasaplanýar.
