Aşgabatda, Daşoguzda, Türkmenabatda we Maryda küşt boýunça Türkmenistanyň 2026-njy ýyldaky çempionatynyň II ligasynyň saýlama tapgyrlary tamamlandy. Tapgyrlaryň dördüsi hem 5 — 9-njy oktýabr aralygynda bir wagtda geçirildi we oňa 401 küştçi gatnaşdy. Bu görkeziji ýaryşyň geçirilip başlanan döwründen bäri gatnaşyjylaryň iň ýokary (rekord) derejesi boldy.
II liganyň dördünji möwsümi
Türkmenistanyň Küşt federasiýasy II ligany küşt ýaryşlarynyň diňe bir paýtagtda däl, eýsem, ýurdumyzyň ähli sebitlerinde geçirilmegi üçin 2023-nji ýylda döretdi. Welaýatlardaky ýaş küştçüler resmi ýaryşlarda oýnamaga, öz ukyplaryny görkezmäge we ýurt çempionatynyň has ýokary derejelerine — Birinji liga, geljekde bolsa Ýokary liga çykmaga mümkinçilik alýarlar. 2026-njy ýylda II liganyň sebit tapgyrlary dördünji gezek geçirildi.
Giň gerim: 401 gatnaşyjynyň 130-sy gyzlar
Iň köp gatnaşyjy Aşgabat tapgyrynda bellige alyndy: 143 küştçi. Lebap welaýatynda 116, Maryda 102 we Daşoguz welaýatynda 40 küştçi bäsleşdi.
Her bir tapgyr iki bäsleşigi öz içine aldy: açyk (Open) we zenanlar derejesi. Açyk bäsleşiklerde 275 küştçi, zenanlar bäsleşiginde bolsa 126 küştçi güýç synanyşdy. Mundan başga-da, dört gyz açyk derejäni saýlap, oglanlar bilen deň derejede bäsleşdi. Şeýlelikde, 2026-njy ýylyň II ligasynda jemi 130 gyz çykyş etdi, bu bolsa ähli gatnaşyjylaryň tas üçden bir bölegini düzýär.
Ýaryşyň düzgünnamasyna laýyklykda, Ahal we Balkan welaýatlarynyň, şeýle hem Arkadag şäheriniň küştçüleri Aşgabat tapgyrynda çykyş edýärler. Mysal üçin, Aşgabadyň zenanlar ýaryşynda ikinji orny Ahal welaýatynyň wekili Oguljeren Saparowa eýeledi. Geljek ýyldan başlap Küşt federasiýasy II liganyň Balkan welaýatyndaky tapgyryny aýratyn ýaryş hökmünde geçirmegi meýilleşdirýär. Balkan welaýatynda aýratyn tapgyr Türkmenistanyň taryhynda ilkinji gezek guralar.
Ýaryşa bolan gyzyklanma barha artýar
Gatnaşyjylaryň sany ýyl-ýyldan köpelýär:
2023-nji ýyl — 327 gatnaşyjy
2024-nji ýyl — 376 gatnaşyjy
2025-nji ýyl — 382 gatnaşyjy
2026-njy ýyl — 401 gatnaşyjy
Dört ýylyň içinde gatnaşyjylaryň sany, takmynan 23% ösdi. Zenanlar bäsleşigindäki ösüş has-da ýokary boldy: 2023-nji ýyldaky 98 gatnaşyjydan 2026-njy ýylda 126 gatnaşyja çenli ýetip, tas 30% artdy. Şol döwürde Aşgabat tapgyry 90-dan 143 gatnaşyja, Mary tapgyry bolsa 60-dan 102 gatnaşyja çenli giňeldi. Oýunçylaryň agramly bölegini çagalar we ýetginjekler düzýär, olaryň köpüsi üçin bu ýaryş sport ýolunyň ilkinji ädimleridir.
Ýaryşyň formaty
Her bir ýaryş FIDE-niň düzgünleri esasynda, şweýsar ulgamy boýunça 9 tapgyrda geçirildi. Wagta gözegçilik: her duşuşyga 90 minut we her göçüm üçin 30 sekunt goşmaça wagt berildi. Ähli parttiýalar FIDE-niň halkara reýtingi üçin hasaplamalara girizilýär. Ýaryşyň baş emini — FIDE emini Mergen Kakabaýew.
Netijeler
Aşgabat
Açyk dereje
Birinjilik ugrundaky bäsdeşlik soňky tapgyra çenli dowam etdi. Baýrakly üç orny eýelänleriň hemmesi Aşgabat şäheriniň Ýöriteleşdirilen küşt we şaşka mekdebiniň okuwçylarydyr:
1. Süleýman Baýrambaýew (16 ýaş) — 9 mümkinçilikden 8 utuk
2. Alihan Gubataýew (16 ýaş) — 7,5 utuk
3. Serdar Yhlasow (15 ýaş) — 7 utuk
(Şeýle hem Ahmet Janbekow, Abdyrahym Owganow we Omar Ataýew 7 utuk topladylar. Olaryň orunlary goşmaça görkezijiler esasynda kesgitlenildi).
Zenanlar derejesi
1. Amina Kadyrowa (13 ýaş) — 8 utuk
2. Oguljeren Saparowa (17 ýaş, Ahal welaýaty) — 7,5 utuk
3. Selbi Arslanowa (10 ýaş) — 7 utuk
Daşoguz welaýaty
Açyk dereje
1. Salyh Annageldiýew (12 ýaş) — 7 utuk
2. Dilber Hupbyýewa (12 ýaş) — 7 utuk
3. Omarbek Ismailow (12 ýaş) — 6,5 utuk
(12 ýaşly Dilber Hupbyýewa açyk derejede çykyş edip, ýeňiji bilen deň utuk toplamak arkaly ikinji orny eýeledi).
Zenanlar derejesi
1. Sahra Saparmyradowa (12 ýaş) — 7,5 utuk
2. Dursunjemal Kullyýewa (13 ýaş) — 7,5 utuk
3. Dünýägözel Rejepmyradowa (39 ýaş) — 6,5 utuk
Lebap welaýaty
Açyk dereje
1. Didar Baltaýew (13 ýaş) — 7,5 utuk
2. Muhammet Bahramkulyýew (12 ýaş) — 7 utuk
3. Nazar Narimanow (12 ýaş) — 7 utuk
Zenanlar derejesi
1. Nurana Jumanyýazowa (15 ýaş) — 8,5 utuk
2. Maýsa Isaýewa (30 ýaş) — 7,5 utuk
3. Nebahat Myradowa (14 ýaş) — 6,5 utuk
Mary welaýaty
Açyk dereje
1. Ahmet Artykow (15 ýaş) — 8 utuk
2. Emir Amanmuhammedow (14 ýaş) — 7,5 utuk
3. Mukam Ahmedow (13 ýaş) — 7 utuk
Zenanlar derejesi
1. Aýnur Batyrowa (16 ýaş) — 9 mümkinçilikden 9 utuk
2. Aýjeren Agajanowa (12 ýaş) — 6,5 utuk
3. Mähriban Gurbannazarowa (16 ýaş) — 6,5 utuk
(Aýnur Batyrowa dokuz partiýada hem ýeňiş gazanyp, 2026-njy ýylyň II ligasynda mümkin bolan iň ýokary netijäni görkezen ýeke-täk küştçi boldy).
Birinji we Ýokary liga barýan ýol
II liga — Türkmenistanyň çempionatyna (Birinji liga) saýlama ýaryşdyr. Ýaryşyň düzgünnamasyna laýyklykda, her tapgyrdan Birinji liga 20 küştçi geçýär: açyk derejeden iň gowy 10 oýunçy we zenanlar derejesinden iň gowy 10 oýunçy. Mundan başga-da, Aşgabat tapgyrynda çykyş eden Ahal we Balkan welaýatlarynyň hem-de Arkadag şäheriniň iň güýçli 10 küştçüsi hem Birinji ligada çykyş etmäge hukuk gazanýar.
Şunlukda, hatda iň çetki etraplardan bolan ýaş küştçüler üçin hem aýdyň ýol açylýar: sebit tapgyryndan başlap, ýurduň iň güýçli küştçüleriniň gatnaşmagyndaky çempionatyna çenli ýetip bolýar.
Türkmenistanyň Küşt federasiýasy ýeňijileri we baýrakly orunlary eýelänleri gutlaýar, tälimçilere, eminlere we ene-atalara minnetdarlyk bildirýär hem-de ähli gatnaşyjylara küşt tagtasynyň başyndaky täze üstünlikleri arzuw edýär.
