Türkmenistanyň deňiz ýataklaryny özleşdirmäge gatnaşmagy «XRG» kompaniýasynyň «OGT 2026» halkara maslahatynyň we sergisiniň göwher hyzmatdaşy hökmünde çykyş etmegine aýratyn strategik ähmiýet berýär.
«ADNOC-yň» «XRG» kompaniýasy halkara energetika pudagyndaky maýa goýum maksatlaryny yzygiderli durmuşa geçirýär.
«ADNOC» tarapyndan 2024-nji ýylyň noýabrynda döredilen «XRG» ilkibaşda umumy gymmaty 80 milliard ABŞ dollaryndan gowrak bolan halkara energetika maýa goýum kompaniýasy hökmünde işe başlady. Häzirki wagtda onuň gymmaty 150 milliard ABŞ dollaryndan geçýär. Kompaniýanyň işi halkara gaz taslamalaryny, himiýa senagatyny we energetika çözgütlerini öz içine alýar.
2025-nji ýylyň maýynda «XRG» Hazar deňziniň türkmen bölegindäki I deňiz blogunda 38 göterim paý edindi. Kompaniýa «Türkmennebit» döwlet konserni bilen baglaşylan önümi paýlaşmak hakyndaky täze ylalaşygyň çäklerinde «PETRONAS» kompaniýasy hem-de «Hazarnebit» döwlet kärhanasy bilen hyzmatdaşlyga goşuldy. Bu taslama «XRG» kompaniýasyna möçberi 7 trillion kub futdan gowrak bolan tebigy gaz serişdelerini özleşdirmäge gatnaşmak mümkinçiligini berýär.
Şeýlelikde, Türkmenistan kompaniýanyň uzak möhletleýin maýa goýum we önümçilik işiniň möhüm ugurlarynyň birine öwrülýär.
Üýtgeýän energetika bazarynda strategik maksatlar
«ADNOC-yň» «XRG» kompaniýasynyň döredilmegi dünýä energetika bazarynda bolup geçýän özgertmeler bilen baglanyşyklydyr. Energetika howpsuzlygyny üpjün etmek, elektrik energiýasyna artýan islegi kanagatlandyrmak, senagat önümçiligini ösdürmek we zyňyndylary azaltmak bu bazaryň esasy ugurlarynyň hatarynda durýar.
Kompaniýanyň strategiýasy gaz çykarmagy, suwuklandyrylan tebigy gaz (STG) Ayyrdym önümçiligini, infrastrukturany we himiýa senagatyny ösdürmegi öz içine alýar. «XRG» gaz we suwuklandyrylan tebigy gaz ugurlarynda dünýäniň iň iri bäş toplumlaýyn kompaniýasynyň hataryna girmegi hem-de 2035-nji ýyla çenli kuwwatlyklaryny ýylda 20–25 million tonna ýetirmegi maksat edinýär.
Kompaniýanyň gaz pudagyndaky işi ABŞ, Müsür, Mozambik, Azerbaýjan, Türkmenistan we Latyn Amerikasy ýaly möhüm energetika sebitlerini gurşap alýar. Bu bolsa Türkmenistanyň I deňiz bloguna gatnaşmak hem uzak möhletleýin strategik ähmiýete eýe bolan bazarlarda maýa goýum işini giňeltmek ugruna laýyk gelýär.
I deňiz blogunyň ähmiýeti
«XRG-niň» Türkmenistanyň deňiz ýataklaryny özleşdirmäge gatnaşmagy hyzmatdaşlygyň anyk önümçilik we maýa goýum esaslaryna daýanýandygyny görkezýär.
Önümi paýlaşmak hakyndaky ylalaşyga laýyklykda, «PETRONAS» kompaniýasy 57 göterim paýa eýe bolup, taslamanyň operatory hökmünde işini dowam etdirýär. «XRG» kompaniýasyna 38 göterim, «Hazarnebit» döwlet kärhanasyna bolsa 5 göterim paý degişlidir. «XRG» we «PETRONAS» kompaniýalary «Türkmengaz» döwlet konserni bilen gazy satmak hakynda uzak möhletleýin ylalaşygy hem baglaşdylar.
Bu hyzmatdaşlyk «PETRONAS» kompaniýasynyň deňiz ýataklaryny özleşdirmekde toplan tejribesini, «ADNOC-yň» giň mümkinçiliklerini, «XRG-niň» halkara derejesindäki işini hem-de «Hazarnebit» döwlet kärhanasynyň üsti bilen türkmen tarapynyň gönüden-göni gatnaşmagyny birleşdirýär.
Taslama kompaniýanyň Hazar sebitindäki ornuny hem berkidýär. Sebitiň baý tebigy serişdeleri, önümçilik we ulag infrastrukturasy, şeýle hem Merkezi Aziýanyň, Kawkazyň, Ýewropanyň we Aziýanyň arasyndaky arabaglanyşyklary onuň halkara energetika hyzmatdaşlygyndaky ähmiýetini artdyrýar.
Azerbaýjandaky taslamalara, şol sanda «Abşeron» ýatagyna we Günorta gaz geçelgesine gatnaşmagy bilen birlikde, Türkmenistandaky maýa goýumlary «XRG-niň» Hazar sebitindäki işini giňeltmäge mümkinçilik berýär.
Uzak möhletleýin hyzmatdaşlygyň binýady
Kompaniýanyň Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygy I deňiz bloguna gatnaşmak bilen çäklenmeýär.
2025-nji ýylyň sentýabrynda «XRG» strategik taýdan möhüm bazarlarda, şol sanda Aşgabatda, Waşingtonda, Baku şäherinde we Maputoda edara binalarynyň açylýandygyny yglan etdi.
Aşgabatdaky edara bina döwlet edaralary, hyzmatdaşlar we pudagyň wekilleri bilen yzygiderli gatnaşyklary alyp barmak üçin hemişelik esas döredýär. Bu ýagdaý kompaniýanyň Türkmenistan bilen uzak möhletleýin hyzmatdaşlygy ösdürmäge gyzyklanma bildirýändigini görkezýär.
Türkmenistanyň nebitgaz pudagynda ileri tutulýan ugurlaryň giňelýän şertlerinde şeýle gatnaşyklaryň ähmiýeti has-da artýar. Gaz çykarmak bilen bir hatarda, deňiz ýataklaryny özleşdirmek, uglewodorod serişdelerini gaýtadan işlemek, eksport mümkinçiliklerini giňeltmek, metan zyňyndylaryny azaltmak, sanlylaşdyrmak we öňdebaryjy tehnologiýalary ornaşdyrmak esasy ugurlaryň hatarynda durýar.
«OGT 2026» forumynyň göwher hyzmatdaşy
«ADNOC-yň» «XRG» kompaniýasynyň «Türkmenistanyň nebiti we gazy —2026» atly 31-nji halkara maslahatynyň we sergisiniň göwher hyzmatdaşy hökmünde gatnaşmagy onuň Türkmenistan bilen hyzmatdaşlygynyň ösdürilýän möhüm döwrüne gabat gelýär.
2026-njy ýylyň 21–23-nji oktýabrynda Aşgabatda geçiriljek «OGT 2026» döwlet edaralarynyň wekillerini, maýa goýujylary, energetika kompaniýalaryny, tehnologiýalary üpjün edijileri we pudak hünärmenlerini bir ýere jemlär. Maslahatyň dowamynda Türkmenistanyň nebitgaz pudagyny mundan beýläk-de ösdürmegiň ileri tutulýan ugurlary ara alnyp maslahatlaşylar.
Hyzmatdaşlygyň geljekki ugurlary
I deňiz blogy «XRG» kompaniýasynyň Türkmenistandaky işini ösdürmek üçin başlangyç esas bolup hyzmat edýär. Şol bir wagtyň özünde bolsa bu taslama kompaniýanyň geljekki hyzmatdaşlyk mümkinçilikleriniň ähli ugurlaryny öz içine almaýar.
Häzirki wagtda hyzmatdaşlygy dowam etdirmek üçin möhüm binýat döredildi. Deňiz taslamasyndaky uly paý, gazy satmak hakyndaky uzak möhletleýin ylalaşyk, Aşgabatdaky edara binasy we «OGT 2026» forumyna göwher hyzmatdaş hökmünde gatnaşmak munuň esasy düzüm bölekleridir.
Türkmenistan üçin «XRG» kompaniýasynyň gatnaşmagy ösüş mümkinçiliklerine eýe bolan deňiz ýataklaryny özleşdirmek pudagyna ýene bir iri halkara maýa goýujynyň çekilmegini aňladýar. Kompaniýa üçin bolsa bu hyzmatdaşlyk baý tebigy serişdelere hem-de Ýewraziýanyň energetika ulgamynda möhüm orna eýe bolan ýurtda uzak möhletleýin iş alyp barmaga mümkinçilik döredýär.
«OGT 2026» maslahatynyň dowamynda «XRG» Türkmenistanda maýa goýum işini eýýäm alyp barýan kompaniýa hökmünde pudaklaýyn ara alyp maslahatlaşmalara gatnaşar.
«ADNOC-yň» «XRG» kompaniýasynyň Türkmenistandaky işi nebitgaz pudagynda halkara maýa goýum hyzmatdaşlygyny mundan beýläk-de ösdürmek üçin täze mümkinçilikleri açýar. Geljekki hyzmatdaşlygyň esasy ugurlary bolsa bu mümkinçilikleri anyk taslamalar we uzak möhletleýin gatnaşyklar arkaly durmuşa geçirmek bilen baglanyşyklydyr.
