Hazaryň türkmen kenarynda Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi geçirildi

9-njy okt­ýabrda «Awa­za» milli sy­ýa­hat­çy­lyk zo­la­gyn­da il­kin­ji ge­zek Eý­ran Ys­lam Res­pub­li­ka­sy­nyň gat­naş­ma­gyn­da Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­nyň döw­let Baş­tu­tan­la­ry­nyň Ge­ňe­şi­niň mej­li­si ge­çi­ril­di. Hor­mat­ly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň baş­lyk­lyk et­me­gin­de ge­çi­ri­len mej­li­se Azer­baý­jan Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti Il­ham Ali­ýew, Er­me­nis­tan Res­pub­li­ka­sy­nyň Prem­ýer-mi­nist­ri Ni­kol Pa­şin­ýan, Be­la­rus Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti Alek­sandr Lu­ka­şen­ko, Ga­za­gys­tan Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti Ka­sym-Žo­mart To­ka­ýew, Gyr­gyz Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti Sa­dyr Ža­pa­row, Rus­si­ýa Fe­de­ra­si­ýa­sy­nyň Prezidenti Wla­di­mir Pu­tin, Tä­ji­gis­tan Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti Emo­ma­li Rah­mon, Öz­be­gis­tan Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti Şaw­kat Mir­zi­ýo­ýew, Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­nyň Baş sek­re­ta­ry Ser­geý Le­be­dew gat­naş­dy­lar. Şeý­le hem mej­li­se hormatly myh­man hök­mün­de Eý­ran Ys­lam Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti Ma­sud Pe­zeş­kian gat­naş­dy.

...Sam­mi­tiň ge­çi­ril­ýän ýe­rin­de — «Awa­za» top­lu­myn­da mej­li­se gat­na­şy­jy we­ki­li­ýet Baş­tu­tan­la­ry­ny hor­mat­ly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow mä­hir­li gar­şy­la­dy. Döw­let Baş­tu­tan­la­ry­nyň bi­le­lik­de res­mi su­ra­ta düş­mek da­ba­ra­syn­dan soň­ra, Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­nyň döw­let Baş­tu­tan­la­ry­nyň Ge­ňe­şi­niň mej­li­si öz işi­ne baş­la­dy.

Hor­mat­ly Prezidentimiz sam­mi­te gat­na­şy­jy­la­ra ýüz­le­nip, GDA-nyň döw­let Baş­tu­tan­la­ry­nyň Ge­ňe­şi­niň mej­li­si­niň Ar­ka­la­şy­gyň alyp bar­ýan işin­de ýy­lyň mö­hüm wa­ka­sy­dy­gy­ny, şu gün ýe­ri­ne ýe­ti­ri­len iş­le­riň kä­bir jem­le­ri­niň jem­le­nil­jek­di­gi­ni, gel­jek­ki dö­wür üçin we­zi­pe­le­riň hem-de ugur­la­ryň kes­git­le­nil­jek­di­gi­ni bel­le­di.

Türk­me­nis­tan Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gyn­da baş­lyk hök­mün­de öz işi­ne örän jo­gap­kär­çi­lik­li çe­me­leş­di. Biz Ter­tip­na­ma­da göz öňün­de tu­tu­lan äh­li çä­re­le­riň, şeý­le hem hä­zir­ki bi­le­lik­dä­ki iş­ler bi­len bag­ly­lyk­da beý­le­ki du­şu­şyk­la­ryň öz wag­tyn­da ge­çi­ril­me­gi­ni üp­jün et­dik. GDA-nyň Hö­kü­met Baş­tu­tan­la­ry­nyň Ge­ňe­şi­niň, da­şa­ry iş­ler mi­nistr­le­ri­niň Ge­ňe­şi­niň, Yk­dy­sa­dy Ge­ňe­şiň, bir­nä­çe pu­dak eda­ra­la­ry­nyň mej­lis­le­ri ge­çi­ril­di. Yk­dy­sa­dy me­se­le­ler bo­ýun­ça to­pa­ryň du­şu­şyk­la­ry yzy­gi­der­li guraldy. Äh­li du­şu­şyk­la­ryň baý ma­ny-maz­mun­ly we ne­ti­je­li iş ýag­daýynda ge­çen­di­gi­ni bel­le­mek ge­rek di­ýip, döw­let Baş­tu­ta­ny­myz aýt­dy.

Hor­mat­ly Prezidentimiz mu­nuň oňyn ne­ti­je­le­ri ga­zan­ma­ga müm­kin­çi­lik be­ren­di­gi­ni bel­läp, Ar­ka­la­şy­gyň işi­ni ne­ti­je­li ut­gaş­dyr­ýan­dy­gy üçin Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­nyň Baş sek­re­ta­ry Ser­geý Ni­ko­la­ýe­wiç Le­be­de­we min­net­dar­lyk bil­dir­di. Bel­le­ni­li­şi ýa­ly, Türk­me­nis­tan GDA-da baş­lyk hök­mün­de şu ýyl äh­li yla­la­şy­lan meýilnamalary hem-de we­zi­pe­le­ri ýe­ri­ne ýe­tir­mek üçin hyz­mat­daş­lar bi­len bi­le­lik­de jo­gap­kär­çi­lik­li iş­le­me­gi do­wam eder, bi­le­lik­dä­ki işiň ne­ti­je­li­li­gi­ni üp­jün et­mek üçin äh­li ta­gal­la­la­ry eder.

Şu gün­ki mej­li­siň Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­nyň dö­re­dil­me­gi­niň 35 ýyl­ly­gy­nyň bel­le­nil­ýän döw­rün­de ge­çi­ril­me­gi onuň ta­pa­wut­ly aý­ra­tyn­ly­gy­dyr. Mu­nuň özi mö­hüm se­ne­dir. Bu gün ge­çi­len ýo­luň kä­bir me­se­le­le­ri­ni jem­le­mek bi­len, Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­nyň bu ýo­ly my­na­syp ge­çen­di­gi­ni ynam­ly aýt­mak bo­lar. Kä­bir kyn­çy­lyk­la­ra ga­ra­maz­dan, biz hyz­mat­daş­ly­gyň bin­ýa­dy­ny go­rap sak­la­magy, onuň deň­hu­kuk­ly, öza­ra hor­mat­ly we bäh­bit­li hä­si­ýe­ti­ni üp­jün et­me­gi ba­şar­dyk di­ýip, döw­let Baş­tu­ta­ny­myz sö­zü­ni do­wam et­di.

Nyg­ta­ly­şy ýa­ly, söw­da-yk­dy­sa­dy gat­na­şyk­lar yzy­gi­der­li ös­dü­ril­ýär, aý­ra­tyn-da, soň­ky ýyl­lar­da söw­da do­la­ny­şy­gy art­dy­ryl­ýar. Sy­ýa­sy-dip­lo­ma­tik ul­gam­da­ky hyz­mat­daş­ly­gyň gün ter­ti­bi gi­ňel­dil­ýär. GDA for­ma­ty özü­ni mö­hüm hal­ka­ra me­se­le­ler bo­ýun­ça dip­lo­ma­tik ge­ňeş­me­ler üçin amat­ly meý­dan­ça hök­mün­de gör­kez­di. Yn­san­per­wer gat­na­şyk­lar hem baý ma­ny-maz­mu­ny bi­len ta­pa­wut­lan­ýar. Bu gat­na­şyk­lar me­de­ni­ýet, ylym, bi­lim, sport, sy­ýa­hat­çy­lyk we beý­le­ki bir­nä­çe mö­hüm ugur­la­ry öz içi­ne al­ýar.

Par­la­men­ta­ra hyz­mat­daş­lyk hem iş­jeň­leş­di­ril­ýär. Türk­me­nis­tan Ar­ka­la­şy­gyň ýurt­la­ry­nyň we­kil­le­ri­niň iş­jeň gat­naş­ma­gyn­da ge­çi­ri­len bir­nä­çe äh­mi­ýet­li par­la­ment çä­re­le­ri­ni hem-de fo­rum­la­ry­ny ge­çir­mek baş­lan­gy­jy­ny öňe sü­rüp, bu ug­ry ös­dür­mä­ge uly üns ber­ýär di­ýip, hor­mat­ly Prezidentimiz aýt­dy we bu çä­re­le­re gat­na­şan­dyk­la­ry üçin we­ki­li­ýet­le­re aý­ra­tyn min­net­dar­lyk bil­dir­di.

Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz par­la­ment te­ma­ti­ka­sy bi­len bag­ly­lyk­da, pur­sat­dan peý­da­la­nyp, Rus­si­ýa Fe­de­ra­si­ýa­sy­nyň Prezidenti hor­mat­ly Wla­di­mir Wla­di­mi­ro­wiç Pu­ti­ni ýa­kyn­da Rus­si­ýa Fe­de­ra­si­ýa­sy­nyň Fe­de­ral Ýyg­na­gy­nyň Döw­let Du­ma­sy­na saý­law­la­ryň üs­tün­lik­li ge­çi­ril­me­gi bi­len gut­la­dy, Döw­let Du­ma­sy­nyň tä­ze dü­zü­min­de hem Türk­me­nis­ta­nyň we Rus­si­ýa­nyň ka­nun çy­ka­ry­jy eda­ra­la­ry­nyň ara­syn­da ne­ti­je­li, öza­ra hor­mat goý­mak dia­lo­gy­nyň, däp bo­lan hyz­mat­daş­ly­gyň, öza­ra dü­şü­niş­me­giň do­wam et­di­ril­jek­di­gi­ne ynam bil­dir­di.

Şeý­le hem, hor­mat­ly mej­li­se gat­na­şy­jy­lar, şu gün­ki sam­mi­tiň do­wa­myn­da, ýa­kyn dost­la­ryň we hyz­mat­daş­la­ryň ara­syn­da bol­şy ýa­ly, si­ze ýa­kyn­da Türk­me­nis­ta­nyň dur­mu­şyn­da mö­hüm wa­ka­nyň bo­lan­dy­gy­ny, ýo­ka­ry we­kil­çi­lik­li eda­ra­nyň – Halk Mas­la­ha­ty­nyň mej­li­si­niň ge­çi­ri­len­di­gi­ni ha­bar ber­me­gi mö­hüm ha­sap­la­ýa­ryn. Onuň do­wa­myn­da bir­nä­çe mö­hüm çöz­güt­ler, hu­su­san-da:

— «Türk­me­nis­ta­ny se­na­gat taý­dan ös­dür­me­giň 2030 — 2045-nji ýyl­lar üçin Milli stra­te­gi­ýa­sy»;

— «Türk­me­nis­tan­da ýaş­lar ba­ra­da döw­let sy­ýa­sa­ty­nyň 2031-nji ýy­la çen­li Döw­let mak­sat­na­ma­sy»;

— «Hal­ka­ra hu­ku­gy we Türk­me­nis­ta­nyň Bi­ta­rap­ly­gy» milli kon­sep­si­ýa­sy;

— «Türk­me­nis­tan­da ahal­te­ke be­dew at­la­ry­nyň döw­let go­ra­gy ha­kyn­da» Türk­me­nis­ta­nyň Ka­nu­ny ka­bul edil­di di­ýip, hor­mat­ly Prezidentimiz sö­zü­ni do­wam et­di we Halk Mas­la­ha­ty­nyň mej­li­si­niň ne­ti­je­le­ri­niň Türk­me­nis­ta­nyň hal­ka­ra derejedäki, şol san­da Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gyn­da­ky işi­ni ös­dür­mek üçin bin­ýat bol­jak­dy­gy­na, bi­le­lik­dä­ki iş üçin tä­ze müm­kin­çi­lik­le­ri, gi­ňiş­lik­le­ri dö­ret­jek­di­gi­ne berk ynam bil­dir­di.

Ulag ul­ga­myn­da­ky hyz­mat­daş­ly­ga, Ar­ka­la­şy­gyň döw­let­le­ri­niň lo­gis­ti­ka we inf­rast­ruk­tu­ra müm­kin­çi­lik­le­ri­ni do­ly de­re­je­de aç­mak üçin şert­le­ri dö­ret­mä­ge aý­ra­tyn üns ber­ýä­ris di­ýip, döw­let Baş­tu­ta­ny­myz aýt­dy we şu­nuň bi­len bag­ly­lyk­da, Türk­me­nis­ta­nyň 2029-njy ýy­ly «GDA-nyň ulag ara­bag­la­ny­şy­gy­nyň ýy­ly» di­ýip yg­lan et­mek ba­ra­da­ky baş­lan­gy­jy­na ün­si çek­di.

Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz şeý­le hem Türk­me­nis­ta­nyň GDA ýurt­la­ry dur­nuk­ly ulag ul­ga­myn­da hal­ka­ra hyz­mat­daş­ly­gy pug­ta­lan­dyr­mak­da iş­jeň orun eýe­le­me­li­dir­ler di­ýip ha­sap­la­ýan­dy­gy­ny aýt­dy we şu­nuň bi­len bag­ly­lyk­da, Türk­me­nis­ta­nyň 2026 — 2035-nji ýyl­lar üçin Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy­nyň Dur­nuk­ly ulag bo­ýun­ça on­ýyl­ly­gy baş­lan­gy­jy­nyň aý­ra­tyn äh­mi­ýe­ti­ni bel­le­di. Bu ba­ra­da BMG-niň Baş As­samb­le­ýa­sy­nyň 80-nji ses­si­ýa­syn­da de­giş­li Ka­rar­na­ma ka­bul edil­di. Şu­nuň bi­len bag­ly­lyk­da, hor­mat­ly Prezidentimiz Ar­ka­la­şy­ga ag­za döw­let­le­riň on­ýyl­ly­gyň mak­sat­la­ry­ny hem-de we­zi­pe­le­ri­ni dur­mu­şa ge­çir­mä­ge iş­jeň gat­naş­jak­dyk­la­ry­na ynam bil­di­rip, on­ýyl­ly­gy GDA gi­ňiş­li­gin­de, şeý­le hem Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy­nyň çäk­le­rin­de dur­mu­şa ge­çir­mek bo­ýun­ça de­giş­li ge­ňeş­me­le­ri ge­çir­mä­ge hem-de bi­le­lik­dä­ki çe­me­leş­me­le­ri we tek­lip­le­ri iş­läp taý­ýar­la­ma­ga Türk­me­nis­ta­nyň taý­ýar­dy­gy­ny tas­syk­la­dy. Mu­nuň üçin biz­de Baş As­samb­le­ýa ta­ra­pyn­dan 2025-nji ýy­lyň 26-njy aw­gus­tyn­da ka­bul edi­len «Bir­le­şen Mil­let­ler Gu­ra­ma­sy bi­len Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­nyň ara­syn­da hyz­mat­daş­lyk» at­ly Ka­rar­na­ma gör­nü­şin­de hu­kuk esa­sy­myz bar.

Umu­man, Türk­me­nis­tan ulag we üs­ta­şyr ge­çel­ge­le­ri dö­ret­mek, ola­ryň dur­nuk­ly­ly­gy­ny ýo­kar­lan­dyr­mak hem-de äh­li ýurt­lar, şol san­da GDA-nyň deň­ze çy­kal­ga­sy bol­ma­dyk döw­let­le­ri üçin el­ýe­ter­li­li­gi­ni üp­jün et­mek bo­ýun­ça hal­ka­ra hyz­mat­daş­ly­gy ös­dür­mekde GDA ýurt­la­ry­nyň ta­gal­la­la­ry­ny bir­leş­dir­mä­ge ýar­dam et­me­gi mak­sat edin­ýär. Türk­me­nis­ta­nyň bu ugur­da­ky işi şeý­le hem 2025-nji ýy­lyň aw­gust aýyn­da Türk­men­ba­şy şä­he­rin­de ge­çi­ri­len BMG-niň Deň­ze çy­kal­ga­sy bol­ma­dyk ösüp bar­ýan döw­let­ler bo­ýun­ça üçün­ji mas­la­ha­tyn­da ka­bul edi­len we BMG-niň Baş As­samb­le­ýa­sy­nyň Ka­rar­na­ma­sy bi­len bi­ra­gyz­dan ma­kul­la­nan «Awa­za sy­ýa­sy Jar­na­ma­sy­na» esas­lan­ýar.

Ha­zar deň­zi se­bi­ti ulag ara­bag­la­ny­şy­gy­nyň mö­hüm hal­ka­sy bo­lup dur­ýar. De­mir­ga­zyk — Gü­nor­ta ulag ge­çel­ge­si­niň Gün­do­gar Ha­zar we Gün­ba­tar Ha­zar ge­çel­ge­le­ri­niň, hu­su­san-da, GDA goň­şy ýurt­lar­da we se­bit­ler­de bo­lup geç­ýän wa­ka­lar bi­len bag­ly­lyk­da, örän mö­hüm äh­mi­ýe­te eýe­di­gi mä­lim­dir.

Se­na­gat we teh­no­lo­gik hyz­mat­daş­ly­gy­ň, ýurt­la­ry­my­zyň çäk­le­rin­de önüm­çi­lik zyn­jyr­la­ry­nyň dö­re­dil­me­gi­niň äh­mi­ýe­ti hem art­ýar. Şu­nuň bi­len bag­ly­lyk­da, şu ýy­lyň maý aýyn­da Aş­ga­bat­da ge­çi­ri­len GDA-nyň Hö­kü­met Baş­tu­tan­la­ry­nyň Ge­ňe­şi­niň mej­li­si dog­ry we anyk ugur­la­ry gör­kez­di di­ýip, döw­let Baş­tu­ta­ny­myz sö­zü­ni do­wam et­di.

Hor­mat­ly Prezidentimiz ýur­du­my­zyň giň yn­san­per­wer hyz­mat­daş­ly­gy do­wam et­me­gi berk mak­sat edin­ýän­di­gi­ni aý­dyp, hal­ka­ra gün ter­ti­bi bi­len bag­ly­lyk­da, ile­ri tu­tul­ýan we­zi­pe hök­mün­de BMG-niň Ter­tip­na­ma­sy­ny we hal­ka­ra hu­ku­gy go­ra­mak­da ta­gal­la­la­ry bir­leş­dir­me­gi tek­lip et­di. Bu gün bu we­zi­pe aý­ra­tyn äh­mi­ýe­te eýe bo­lup dur­ýar. Bel­le­ni­li­şi ýa­ly, Türk­me­nis­ta­nyň baş­lan­gy­jy bo­ýun­ça BMG-niň Baş As­samb­le­ýa­sy şu ýy­lyň 24-nji iýu­lyn­da 2028-nji ýy­ly «Hal­ka­ra hu­kuk ýy­ly» di­ýip yg­lan et­di. Şu­nuň bi­len pa­ra­hat­çy­ly­gy we howp­suz­ly­gy üp­jün et­mek­de, hal­ka­ra hyz­mat­daş­ly­gy pug­ta­lan­dyr­mak­da hem-de döw­let­le­riň ara­syn­da dost­luk­ly gat­na­şyk­la­ry ös­dür­mek­de hu­kuk ka­da­la­ry­nyň mö­hüm or­ny bi­ra­gyz­dan tas­syk­la­nyl­dy. Şu­nuň bi­len bag­ly­lyk­da, hor­mat­ly Prezidentimiz Ka­rar­na­ma­nyň tas­la­ma­sy­ny gol­dan we res­mi­na­ma­ny ka­bul et­mä­ge mö­hüm go­şant go­şan GDA ýurt­la­ry­na min­net­dar­lyk bil­dir­di.

Türk­me­nis­tan bu baş­lan­gyç bi­len çy­kyş eden­de, äh­lu­mu­my howp­suz­ly­gyň bin­ýa­dy hök­mün­de BMG-niň Ter­tip­na­ma­sy­nyň we hal­ka­ra gat­na­şyk­la­ryň hu­kuk esas­la­ry­nyň mi­ze­mez­li­gi­ni go­rap sak­la­ma­gyň ze­rur­dy­gy­na bo­lan berk sy­ýa­sy we ah­lak yna­myn­dan ugur al­dy di­ýip, döw­let Baş­tu­ta­ny­myz aýt­dy we 2026-njy ýyl­da Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gyn­da Türk­me­nis­ta­nyň baş­lyk­lyk et­me­gi­ni gol­dan­dyk­la­ry üçin GDA döw­let­le­ri­niň Baş­tu­tan­la­ry­na ýe­ne-de bir ge­zek min­net­dar­lyk bil­dir­di.

Ýur­du­myz mun­dan beý­läk hem GDA-nyň çäk­le­rin­de dost­luk, hoş­ni­ýet­li goň­şu­çy­lyk gat­na­şyk­la­ry­ny pug­ta­lan­dyr­mak ug­run­da iş­le­me­gi­ni we äh­li bi­le­lik­dä­ki meýilnamalary hem-de taslamalary dur­mu­şa ge­çir­mä­ge ýar­dam ber­me­gi­ni do­wam eder di­ýip, hor­mat­ly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow nyg­ta­dy hem-de pur­sat­dan peý­da­la­nyp, Ar­ka­la­şy­gyň döw­let­le­ri­niň halk­la­ry­na pa­ra­hat­çy­lyk hem-de aba­dan­çy­lyk ba­ra­da­ky tüýs ýü­rek­den ar­zuw­la­ry­ny be­ýan et­di.

Soň­ra döw­let Baş­tu­ta­ny­myz bu gün Ge­ňe­şiň ga­ra­ma­gy­na yn­san­per­wer hyz­mat­daş­lyk, howp­suz­ly­gy we ulag ara­bag­la­ny­şy­gy­ny üp­jün et­mek hem-de hyz­mat­daş­ly­gyň beý­le­ki ugur­la­ry bi­len bag­la­ny­şyk­ly mö­hüm me­se­le­le­riň hö­dür­le­nen­di­gi­ni aý­dyp, mej­li­siň gün ter­ti­bi ba­ra­da­ky mag­lu­ma­ty yg­lan et­mek üçin Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­nyň Baş sek­re­ta­ry Ser­geý Le­be­de­we söz ber­di. Ser­geý Le­be­dew GDA-nyň Ýe­ri­ne ýe­ti­ri­ji ko­mi­te­ti­niň döw­let­le­riň we Ar­ka­la­şy­gyň dü­züm­le­ri­niň tek­lip­le­ri esa­syn­da taý­ýar­la­ny­lan hem-de Ge­ňe­şiň Baş­ly­gy bi­len yla­la­şy­lan gün ter­ti­bi­niň tas­la­ma­sy ba­ra­da mag­lu­mat ber­di.

Mej­li­se gat­na­şy­jy­la­ryň bi­ra­gyz­dan gol­da­ma­gyn­da mej­li­siň gün ter­ti­bi tas­syk­la­nyl­dy.

Soň­ra hor­mat­ly Prezidentimiz çy­kyş et­mek üçin Azer­baý­jan Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti Il­ham Ali­ýe­we, Er­me­nis­tan Res­pub­li­ka­sy­nyň Prem­ýer-mi­nist­ri Ni­kol Pa­şin­ýa­na, Be­la­rus Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti Alek­sandr Lu­ka­şen­ko, Ga­za­gys­tan Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti Ka­sym-Žo­mart To­ka­ýe­we, Gyr­gyz Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti Sa­dyr Ža­pa­ro­wa, Rus­si­ýa Fe­de­ra­si­ýa­sy­nyň Prezidenti Wla­di­mir Pu­ti­ne, Tä­ji­gis­tan Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti Emo­ma­li Rah­mo­na, Öz­be­gis­tan Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti Şaw­kat Mir­zi­ýo­ýe­we söz berdi.

Hor­mat­ly Prezidentimiz açyk we ne­ti­je­li pi­kir alyş­ma­lar üçin mej­li­se gat­na­şy­jy­la­ra min­net­dar­lyk bil­di­rip, çy­kyş­la­ryň do­wa­myn­da GDA-nyň çäk­le­rin­dä­ki hyz­mat­daş­ly­gy mun­dan beý­läk-de kä­mil­leş­dir­mä­ge gö­nük­di­ri­len mö­hüm hem-de ne­ti­je­li tek­lip­le­riň be­ýan edi­len­di­gi­ni bel­le­di. Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz GDA-nyň Ýe­ri­ne ýe­ti­ri­ji ko­mi­te­ti­ne mej­lis­de be­ýan edi­len baş­lan­gyç­la­ry sel­jer­me­gi hem-de we­ki­li­ýet Baş­tu­tan­la­ry­nyň äh­li tek­lip­le­ri­niň iş ýü­zün­de amala aşy­ryl­ma­gy üçin anyk çä­re­le­ri iş­läp taý­ýar­la­ma­gy tek­lip et­di.

Soň­ra 2027-nji ýyl­da Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gyn­da Öz­be­gis­tan Res­pub­li­ka­sy­nyň baş­lyk­lyk et­me­gi ba­ra­da­ky çöz­güt ka­bul edil­di. Hor­mat­ly Prezidentimiz mej­li­se gat­na­şy­jy­la­ryň äh­li­si­niň adyn­dan öz­bek ta­ra­py­ny gut­lap, üs­tün­lik­li baş­lyk­lyk et­me­gi ar­zuw et­di.

Mej­li­siň do­wa­myn­da baş­ga-da bir­nä­çe gu­ra­ma­çy­lyk me­se­le­le­ri­ne se­re­dil­di we olar bo­ýun­ça de­giş­li çöz­güt­ler ka­bul edil­di.

Soň­ra Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­nyň döw­let Baş­tu­tan­la­ry­nyň Ge­ňe­şi­niň mej­li­si gi­ňiş­le­ýin dü­züm­de do­wam et­di.

Hor­mat­ly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sam­mi­te gat­na­şy­jy­la­ry ýe­ne bir ge­zek mä­hir­li mü­bä­rek­läp, döw­let Baş­tu­tan­la­ry­nyň ge­ňe­şi­niň çäk­li dü­züm­de ge­çi­ri­len mej­li­si­niň do­wa­myn­da 2027-nji ýy­lyň 1-nji ýan­wa­ryn­dan baş­lap, Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gyn­da baş­lyk­lyk et­me­giň Öz­be­gis­tan Res­pub­li­ka­sy­na ge­çi­ril­me­gi ba­ra­da­ky çöz­gü­diň ka­bul edi­len­di­gi­ni aýt­dy we Prezident Şaw­kat Mir­zi­ýo­ýe­we çy­kyş et­mek üçin söz ber­di.

Prezident Şaw­kat Mir­zi­ýo­ýew Öz­be­gis­tan Res­pub­li­ka­sy­nyň GDA-da baş­lyk­lyk et­me­gi­niň Kon­sep­si­ýa­sy­ny we ge­çi­ril­me­li çä­re­le­riň me­ýil­na­ma­sy­ny taý­ýar­la­mak bo­ýun­ça iş­le­riň ta­mam­la­nan­dy­gy­ny, şun­da 100-den gow­rak çä­rä­niň göz öňün­de tu­tu­lan­dy­gy­ny aýt­dy.

Şeý­le hem Prezident Şaw­kat Mir­zi­ýo­ýew Ar­ka­la­şy­gyň için­dä­ki sy­ýa­sy dia­lo­ga aý­ra­tyn ün­si çe­kip, hoş­ni­ýet­li goň­şu­çy­lyk, yna­nyş­mak we öza­ra dü­şü­niş­mek ýö­rel­ge­le­ri­niň ýurt­la­ry­my­zyň ara­syn­da­ky gat­na­şyk­la­ryň bin­ýa­dy bo­lup dur­ýan­dy­gy­ny we bu bin­ýa­dy ber­kit­me­giň ze­rur­dy­gy­ny bel­le­di.

Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz Prezident Şaw­kat Mir­zi­ýo­ýe­we min­net­dar­lyk bil­di­rip, döw­let Baş­tu­tan­la­ry­nyň Ge­ňe­şi­niň adyn­dan Öz­be­gis­tan Res­pub­li­ka­sy­na üs­tün­lik­li baş­lyk­lyk et­me­gi we öza­ra hyz­mat­daş­ly­gy mun­dan beý­läk-de pug­ta­lan­dyr­ma­gyň bäh­bi­di­ne öň­de goý­lan äh­li mak­sat­la­ra ýet­me­gi ar­zuw et­di.

Soň­ra GDA-nyň döw­let Baş­tu­tan­la­ry­nyň Ge­ňe­şi­niň mej­li­si­ne hor­mat­ly myh­man hök­mün­de gat­naş­ýan Eý­ran Ys­lam Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti Ma­sud Pe­zeş­kia­na söz be­ril­di. Dost­luk­ly ýur­duň Prezidenti bu sam­mi­te gat­naş­ma­ga ça­ky­lyk hem-de onuň ýo­ka­ry gu­ra­ma­çy­lyk de­re­je­si üçin türk­men ta­ra­py­na ho­şal­ly­gy­ny be­ýan edip, Eý­ran Ys­lam Res­pub­li­ka­sy­nyň GDA ag­za döw­let­le­riň Baş­tu­tan­la­ry­nyň Ge­ňe­şi­niň mej­li­si­ne il­kin­ji ge­zek hor­mat­ly myh­man hök­mün­de gat­naş­ma­gy­nyň öza­ra gat­na­şyk­la­ry pug­ta­lan­dyr­mak hem-de hyz­mat­daş­ly­gyň tä­ze tap­gy­ry­ny aç­mak üçin uly müm­kin­çi­lik bo­lup dur­ýan­dy­gy­ny aýt­dy. Bel­le­ni­li­şi ýa­ly, bu du­şu­şy­gyň Ha­zar­ýa­ka döw­let­le­riň Baş­tu­tan­la­ry­nyň eko­lo­gi­ýa sam­mi­ti bi­len bir wagt­da ge­çi­ril­me­gi Eý­ra­nyň Ha­zar­ýa­ka we Mer­ke­zi Azi­ýa ýurt­la­ry bi­len umu­my bäh­bit­le­re la­ýyk gel­ýän hyz­mat­daş­ly­gy­ny ös­dür­mek üçin amat­ly bin­ýat dö­red­ýär.

Soň­ra GDA-nyň Baş sek­re­ta­ry Ser­geý Le­be­dew çäk­li dü­züm­dä­ki mej­lis­de ka­bul edi­len çöz­güt­ler ba­ra­da mag­lu­mat ber­di. Bel­le­ni­li­şi ýa­ly, we­ki­li­ýet Baş­tu­tan­la­ry 2027-nji ýyl­da Ar­ka­la­şyk­da Öz­be­gis­tan Res­pub­li­ka­sy­nyň baş­lyk­lyk et­me­gi, Türk­me­nis­tan bi­len Azer­baý­jan Res­pub­li­ka­sy­nyň bol­sa bi­le­lik­de baş­lyk­lyk et­me­gi ba­ra­da­ky çöz­gü­di ka­bul et­di­ler. Şeý­le hem döw­let Baş­tu­tan­la­ry­nyň Ge­ňe­şi­niň no­bat­da­ky mej­li­si­ni 2027-nji ýy­lyň 7-nji okt­ýab­ryn­da Öz­be­gis­tan Res­pub­li­ka­syn­da ge­çir­mek ba­ra­da­ky Çöz­güt ka­bul edil­di.

Ser­geý Le­be­dew Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­nyň dö­re­dil­me­gi­niň 35 ýyl­ly­gy bi­len bag­la­ny­şyk­ly Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­na gat­na­şy­jy döw­let­le­riň Baş­tu­tan­la­ry­nyň Be­ýan­na­ma­sy ha­kyn­da mag­lu­mat ber­di.

Soň­ra hor­mat­ly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow çy­kyş et­mek üçin Rus di­li bo­ýun­ça hal­ka­ra gu­ra­ma­­nyň Baş sek­re­ta­ry Na­tal­ýa Bo­ça­ro­wa söz ber­di. Ol mej­li­se gat­na­şy­jy­la­ry mä­hir­li mü­bä­rek­läp, şeý­le ýo­ka­ry de­re­je­li çä­rä gat­naş­ma­gyň özi üçin uly mer­te­be­di­gi­ni hem-de jo­gap­kär­çi­lik­di­gi­ni aýt­dy. Bel­le­ni­li­şi ýa­ly, şu ýyl Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­nyň dö­re­dil­me­gi­ne 35 ýyl dol­ýar. Bu hem ýaş­ly­gyň, hem-de top­la­ny­lan uly tej­ri­bä­niň ýa­şy­dyr. Ar­ka­la­şy­gyň kuw­wa­ty Rus di­li bo­ýun­ça hal­ka­ra gu­ra­ma­ ýa­ly tä­ze taslamalary dö­ret­mek ba­şar­ny­gy bi­len su­but edil­ýär. Şu­nuň bi­len bag­ly­lyk­da, bu gu­ra­ma­nyň öz işi­ne 6 aý mun­dan ozal baş­lan­dy­gy aý­dyl­dy we onuň alyp bar­ýan iş­le­ri ba­ra­da mag­lu­mat be­ril­di.

Soň­ra hor­mat­ly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow ka­bul edi­len çöz­gü­de la­ýyk­lyk­da, GDA gat­na­şy­jy döw­let­le­riň ara­syn­da me­de­ni-yn­san­per­wer gat­na­şyk­la­ry ös­dür­mä­ge, dost­lu­gy we hyz­mat­daş­ly­gy pug­ta­lan­dyr­ma­ga go­şan uly şah­sy go­şan­dy üçin Ar­ka­la­şy­ga gat­na­şy­jy döw­let­le­riň döw­le­ta­ra yn­san­per­wer hyz­mat­daş­lyk gaz­na­sy­nyň ýe­ri­ne ýe­ti­ri­ji di­rek­to­ry Ta­hir Ik­sa­no­wa, şeý­le hem Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­ny pug­ta­lan­dyr­mak we ös­dür­mek bo­ýun­ça işi üçin Ar­ka­la­şy­ga gat­na­şy­jy döw­let­le­riň De­mir ýol ula­gy bo­ýun­ça ge­ňe­şi­niň mü­di­ri­ýe­ti­niň baş­ly­gy Wik­tor Po­po­wa Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­nyň Hor­mat ha­ty­ny gow­şur­dy.

Soň­ra resminamalara gol çek­mek da­ba­ra­sy bol­dy. Gol çe­ki­len resminamalaryň ha­ta­ryn­da 2027-nji ýyl­da Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gyn­da baş­lyk­lyk et­mek ha­kyn­da Çöz­güt; Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­nyň döw­let Baş­tu­tan­la­ry­nyň Ge­ňe­şi­niň no­bat­da­ky mej­li­si­ni ge­çir­mek ha­kyn­da Teswirnamalaýyn çöz­güt; Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­nyň dö­re­dil­me­gi­niň 35 ýyl­ly­gy my­na­sy­bet­li GDA gat­na­şy­jy döw­let­le­riň Baş­tu­tan­la­ry­nyň Be­ýan­na­ma­sy ha­kyn­da Çöz­güt; Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­nyň Hor­mat ha­ty bi­len sy­lag­la­mak ha­kyn­da Teswirnamalaýyn çöz­güt; Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gyn­da 2029-njy ýy­ly «Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­nyň ulag ara­bag­la­ny­şy­gy ýy­ly» di­ýip yg­lan et­mek ha­kyn­da Çöz­güt bar.

Gol çek­mek da­ba­ra­sy ta­mam­la­nan­dan soň­ra, hor­mat­ly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow sam­mi­te gat­na­şy­jy­la­ra ýüz­le­nip, şu gün­ki mej­li­siň ne­ti­je­li ge­çen­di­gi­ni, resminamalary ka­bul et­mek­den baş­ga-da, we­ki­li­ýet Baş­tu­tan­la­ry­nyň GDA-nyň çäk­le­rin­dä­ki kö­pu­gur­ly hyz­mat­daş­ly­gyň, şeý­le hem hal­ka­ra gün ter­ti­bi­niň me­se­le­le­ri­niň giň top­lu­my bo­ýun­ça ne­ti­je­li pi­kir al­şan­dyk­la­ry­ny bel­le­di. Döw­let Baş­tu­ta­ny­myz be­ýan edi­len tek­lip­le­riň hem-de ga­ra­lan resminamalaryň GDA gi­ňiş­li­gin­de umu­my bäh­bit­le­re la­ýyk gel­ýän hyz­mat­daş­ly­gy mun­dan beý­läk-de ös­dür­mä­ge we kä­mil­leş­dir­mä­ge hyz­mat et­jek­di­gi­ne ynam bil­dir­di.

Hor­mat­ly Prezidentimiz sö­zü­niň ahy­ryn­da şu gün­ki döw­let Baş­tu­tan­la­ry­nyň mej­li­si­ni taý­ýar­la­ma­ga we ge­çir­mä­ge gat­na­şan GDA-nyň Ýe­ri­ne ýe­ti­ri­ji ko­mi­te­ti­niň iş­gär­le­ri­ne, bi­ler­men­le­re, Ar­ka­la­şy­gyň eda­ra­la­ry­nyň we­kil­le­ri­ne min­net­dar­lyk bil­di­rip, GDA-nyň döw­let Baş­tu­tan­la­ry­nyň Ge­ňe­şi­niň mej­li­si­ni ýa­pyk di­ýip yg­lan et­di.

Şeý­le­lik­de, Ga­raş­syz Döw­let­le­riň Ar­ka­la­şy­gy­nyň döw­let Baş­tu­tan­la­ry­nyň Ge­ňe­şi­niň Awa­za­da ge­çi­ri­len mej­li­si GDA ýurt­la­ry­nyň yk­dy­sa­dy in­teg­ra­si­ýa­ny çuň­laş­dyr­ma­ga ça­lyş­ýan­dyk­la­ry­ny gör­ke­zip, mö­hüm se­bit we äh­lu­mu­my me­se­le­le­ri çöz­mek­de türk­men dip­lo­ma­ti­ýa­sy­nyň ýo­ka­ry ne­ti­je­li­li­gi­ni su­but et­di.

***

GDA-nyň döw­let Baş­tu­tan­la­ry­nyň Ge­ňe­şi­niň mej­li­si öz işi­ni ta­mam­lan­soň, bu gu­ra­ma ag­za ýurt­la­ryň Baş­tu­tan­la­ry hem-de mej­li­se hormatly myh­man hök­mün­de gat­na­şan Eý­ran Ys­lam Res­pub­li­ka­sy­nyň Prezidenti mej­li­siň çäk­le­rin­de ýaý­baň­lan­dy­ry­lan gu­ra­ma ag­za döw­let­le­riň we Eý­ran Ys­lam Res­pub­li­ka­sy­nyň ser­gi­si­ni syn­la­dy­lar. Milli pa­wil­ýon­lar­da ýurt­la­ryň hä­zir­ki dö­wür­de ga­zan­ýan üs­tün­lik­le­ri, yk­dy­sa­dy müm­kin­çi­lik­le­ri hem-de me­de­ni aý­ra­tyn­lyk­la­ry, dur­mu­şa ge­çir­ýän baş­lan­gyç­la­ry we taslamalary öz be­ýa­ny­ny tap­dy. Mu­nuň özi şu ýy­lyň mö­hüm wa­ka­sy­na öw­rü­len hal­ka­ra çä­re­le­riň köp­ta­rap­la­ýyn hä­si­ýe­te eýe bo­lan­dy­gy­ny gör­kez­ýär.