46-njy Bütindünýä küşt olimpiadasynyň Türkmenistanyň Garaşsyzlyk gününe gabat gelen jemleýji tapgyrynda ýurdumyzyň zenanlar ýygyndysy Belarusyň toparyny 3½:½ hasabynda ýeňip, reýting boýunça «B» derejesinde ikinji orny eýeledi. Umumy hasapda bolsa türkmen küştçi gyzlary ýaryşa 55-nji belgide başlap, 190 toparyň arasynda 33-nji orny eýelemegi başardylar.
Olimpiadada bassyr ikinji medal
Türkmenistanyň zenanlar ýygyndysy üçin bu eýýäm Olimpiadanyň bassyr ikinji sylagydyr. Iki ýyl mundan ozal Budapeştde geçirilen Olimpiadada topar «C» derejede altyn medaly gazanypdy. Şol üstünligiň we reýtingiň ýokarlanmagynyň netijesinde ýygyndymyz has güýçli «B» derejä geçirildi hem-de ýene-de hormat münberine çykmagy başardy. Bu derejede birinji orun ugrundaky bäsleşik iň soňky tapgyra çenli dowam etdi: Türkmenistan we Horwatiýa 14 oýun utugyny topladylar, şunlukda, altyn medal horwatiýalylara diňe goşmaça görkezijiler boýunça berildi. Bürünç medala bolsa Özbegistanyň ikinji ýygyndysy mynasyp boldy.
Ynamly jemleme
Toparyň mümkin bolan 8 utukdan 7½ utuk toplan iň soňky iki tapgyry aýgytlaýjy boldy. 10-njy tapgyrda türkmen küştçüleri Gyrgyzystanyň ýygyndysyny 4:0 hasabynda uly hasap ýeňlişe sezewar etdiler — Lala Şöhradowa, Leýla Şöhradowa, Jahan Rejepowa we Mähri Agamyradowa ýeňiş gazandylar. 11-nji tapgyrda, 27-nji sentýabrda topar Belarusyň ýygyndysyndan (32-nji belgili) 3½:½ hasabynda üstün çykdy: Läle Şöhradowa, Leýla Şöhradowa we Mähri Agamyradowa öz partiýalarynda ýeňiş gazanmagy başardylar, Jahan Rejepowa bolsa duşuşygyny deňlik bilen tamamlady.
Toparyň ýaryşdaky ýoly Lihtenşteýni 4:0 hasabynda ýeňmegi bilen başlandy, soňra bolsa özümizden 27–36 basgançak ýokarda duran güýçli toparlar bilen duşuşdy: Argentinadan ýeňildi we Ispaniýa bilen deňme-deň oýnaldy. 7–9-njy tapgyrlarda Angliýanyň, Türkiýäniň we Şwesiýanyň ýygyndylaryna garşy çylşyrymly duşuşyklary başdan geçiren topar bu garşylyga durnukly hötde gelip, ýaryşyň ahyrynda ajaýyp netijeleri görkezdi.
Mähri Agamyradowa — Olimpiadanyň açyşy
Toparyň düzüminde iň ýokary netijäni dördünji tagtada çykyş eden Mähri Agamyradowa görkezdi: başlangyç reýtingi 1939 bolan türgen 10 oýundan 7½ utuk toplap, öz reýtingine 160-dan gowrak ball goşdy. Ýaryşyň jemleri boýunça ol zenanlaryň arasynda FIDE-niň ussady (WFM) adynyň kadalaryny we zenanlaryň arasynda halkara ussat (WIM) adynyň ilkinji düzgünini ýerine ýetirdi.
Kümüş medaly gazanmaga ikinji tagtada 11 oýundan 7 utuk toplan (şol sanda soňky üç tapgyrda bassyr üç ýeňiş gazanan) Leýla Şöhradowa (2101) saldamly goşant goşdy. Jahan Rejepowa (2027) 9 oýundan 5 utuk, birinji tagtada iň güýçli garşydaşlar bilen oýnan Läle Şöhradowa (2147) 10 oýundan 4½ utuk, Ogulsuraý Baýrambaýewa (1952) bolsa 4 oýundan 3 utuk toplady.
Olimpiadada zenanlar ýygyndysynyň baş tälimçisi, Türkmenistanyň Küşt federasiýasynyň Baş sekretary Mergen Kakabaýew:
«Zenanlar ýygyndymyzyň her bir agzasynyň çykyşy soňky alty aýyň dowamyndaky depginli ösüşi tassyklady. Küştçülerimiziň ortaça reýtingi 1900–2100 aralygyndady, ýöne biz olaryň hakyky güýjüniň iň bolmanda 2200 derejesindedigini bilýärdik. Şonuň üçin 2200–2300 derejeli garşydaşlar bilen bolan duşuşyklardan iň azyndan deňliklere, hatda ýeňişlere garaşýardyk. Topar bu ynamy doly ödedi we öz deslapky bellenilen derejesinden ep-esli ýokary çykyş etdi. Ulgamlaýyn okuw-türgenleşik işleriniň netijesinde ýygyndymyz Olimpiada iň kämil oýun taýýarlygynda geldi».
Erkekler ýygyndysy: halkara ussat kadasy we 100 göterimlik netije
Türkmenistanyň erkekler ýygyndysy (65-nji belgili) 12 oýun utugyny toplap, 206 toparyň arasynda 64-nji orny eýeledi. Topar üçin baş netije — 11 oýundan 6 utuk toplan Amanmuhammet Hommadowyň (2389) halkara ussat (IM) adynyň üçünji, jemleýji kadasyny ýerine ýetirmegi we indi bu ada eýe bolmaga dalaşgärlik etmegidir. Wepaly Halynyýazow (2257) oýnan 4 partiýasynda hem ýeňiş gazanyp, 2966 utuk jemledi. Grossmeýster Meýlis Annaberdiýew (2384) 3–6-njy tapgyrlarda yzly-yzyna 4 ýeňiş gazanyp, 10 oýundan 5½ utuk toplady. Toparlaýyn netijeleriň arasynda Daniýanyň ýygyndysy (25-nji belgili) oýunda gazanylan 3½:½ hasabyndaky ýeňiş, Slowakiýa we Awstriýa bilen deňlikler hem-de Kanadanyň bolan oýundaky ýeňiş bar. Birinji tagtada grossmeýster Saparmyrat Atabaýew (2503) 11 oýundan 6 utuk, Şahruh Turaýew (2222) 8 oýundan 4 utuk toplady. Toparyň kapitany — Türkmenistanyň at gazanan tälimçisi Serdar Annaberdiýew.
Derejeler we kadalar
Olimpiadanyň jemleri boýunça Türkmenistanyň küştçüleri şu kadalary ýerine ýetirdiler:
Mähri Agamyradowa — WFM adynyň kadalaryny we WIM kadasyny;
Amanmuhammet Hommadow — IM adynyň jemleýji kadasyny.
(Bu atlaryň berilmegi FIDE tarapyndan tassyklanýar).
Taýýarlyk tapgyry
Olimpiada iki ýygyndy hem ýanwar aýyndan bäri yzygiderli maksatnama esasynda taýýarlyk gördüler: Aşgabadyň Ýöriteleşdirilen küşt we şaşka mekdebindäki gündelik türgenleşikler, Kokşetaudaky okuw-türgenleşik ýygnanyşyklary we «Freedom Asian Chess Initiatives» (FACI) maksatnamasynyň çäklerinde Gazagystanyň Küşt federasiýasy bilen bilelikde guralan, halkara grossmeýster Aleksandr Rahmanowyň ýolbaşçylygyndaky iki hepdelik jemleýji türgenleşikler.
46-njy Bütindünýä küşt olimpiadasynyň jemleri
Olimpiada 2026-njy ýylyň 15 — 27-nji sentýabry aralygynda Samarkant şäherinde geçirilip, gatnaşyjylaryň sany boýunça rekord goýdy: açyk ýaryşa 206 topar, zenanlaryň ýaryşyna bolsa 190 topar gatnaşdy.
Öz öýündäki Olimpiadada açyk ýaryşda Özbegistanyň ýygyndysy ýeňiş gazandy, kümüş medaly Hindistan, bürünç medaly Germaniýa aldy. Zenanlaryň ýaryşynda Hytaý birinji orny eýeledi, ikinji orna Gazagystanyň ýygyndysy, üçünji ýere bolsa Hindistan düşdi. Zenanlar bäsleşiginiň «B» derejesinde Horwatiýa, Türkmenistan we Özbegistan-2 toparlary baýrakly orunlary paýlaşdylar.
