Arheologlar Peruwyň daglyk tokaýlarynda Çaçapoýa siwilizasiýasynyň 100-den gowrak näbelli gurluşyny we ýol ulgamyny tapdylar. Bu açyş lidar we uzakdaky «Rio Abiseo» milli seýilgähinde geçirilen gazuw-agtaryş işleriniň barşynda bellige alyndy.
Arheologlar Peruwyň «Rio Abiseo» milli seýilgähinde 100-den gowrak gadymy gurluşy tapdylar. Bu gözleg Bütindünýä ýadygärlikler gaznasy tarapyndan ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilen Gran Pajaten diýen ýerde geçirildi. 3000 metrden gowrak beýiklikde ýerleşýän bu ýerde 7-nji asyrdan 16-njy asyra çenli Çaçapoýa halky ýaşapdyr.
Çaçapoýa siwilizasiýasy çylşyrymly şäher merkezlerini, dabaraly platformalary we oba hojalyk terrassalaryny döretdi. Ol tegelek gurluşlary we geometrik frizi bolan özboluşly arhitekturasy bilen häsiýetlendirilýär. Bu täze tapyndylar bu jemgyýetiň möçberi baradaky düşünjämizi ep-esli giňeldýär.
2022-nji ýyldan 2024-nji ýyla çenli işleriň indiki tapgyry toplumlaýyn gurallar arkaly gözleg geçirmäge bagyşlandy. Hünärmenler howadan we ýerüsti lidar skanirleme, fotogrammetriýa we sebitiň topografik kartasy ýaly tehnologiýalary ulandylar. Bu tehnologiýalar dykyz tokaý örtüginiň aşagyna göz aýlamagy we gizlin gurluşlary açmagy mümkin etdi. Bu diňe bir täze gurluşlaryň açylmagyna däl, eýsem, gadymy ýollaryň tutuş ulgamyny hem anyklamaga getirdi. Şeýle infrastruktura Gran Pajateni sebitdäki beýleki ilatly ýerler bilen aýdyň baglanyşdyrdy.
Ylmy-barlag işlerine goşmaça, ekspedisiýa amaly gorag çärelerini hem öz içine aldy. Daş basgançaklary we frizleri berkitmek boýunça işler geçirildi hem-de perimetr diwarlarynyň biri bölekleýin dikeldildi. Taslama materiallary häzirki wagtda Lima sungat muzeýinde görkezilýär. Arheologik toplumyň özi köpçülige ýapyk bolmagynda galsa-da, sanlylaşdyrylan maglumatlar jikme-jik wirtual öwrenmek üçin mümkinçilikleri açýar.
Show more