Bu arhipelag geofizikleri köpden bäri geň galdyrýardy. Dünýäniň başga hiç bir ýerinde şuňa meňzeş zada syn edilmedi.
Gämileriň we uçarlaryň yzsyz ýitip gidýän meşhur üçburçlugy baradaky rowaýatlar bilen güýçlendirilen Bermudanyň mistiki abraýy garaşylmadyk ýagdaýda başga bir syr bilen dolduryldy. Bu gezek oňa diňe ylmy mesele hökmünde seredildi.
Amerikan alymlary arhipelagyň astyndan planetada deňi-taýy bolmadyk geologik gurluşy tapdylar.
Ýerasty gatlakdan geň galdyryjy zat
Bermudadaky seýsmiki stansiýanyň maglumatlaryny ulanan we dünýäniň dürli künjeklerinden güýçli ýertitremeleriň ýaňlanmalaryny ýazga alan barlagçylar Ýer gatlagynyň içine — 50 kilometre çenli çuňluga «seredip» bildiler. Seýsmiki tolkunlaryň häsiýetleriniň nähili üýtgeýändigini seljermek arkaly olar bir möhüm jikme-jikligi anykladylar. Umman gatlagy bilen ýokarky mantiýanyň arasynda takmynan 20 kilometr galyňlykdaky ägirt uly aralyk daş gatlagynyň ýerleşýändigi mälim boldy.
«Bu düýbünden adaty zat däl. Adatça, mantiýa okean gabygynyň aşagyndan başlaýar» diýip, barlagyň esasy awtory, Waşingtonyň Karnegi institutynyň seýsmology aýdýar. «Emma bu ýerde Bermudanyň ýerleşýän tektonik plitasynyň içinde ägirt uly, aýdyň kesgitlenen «sendwiç» görýäris. Biz dünýäniň başga ýerinde hiç haçan şeýle zady görmedik».
Bu açyş iň uly geologik paradokslaryň birine — Bermuda syryna düşünmegiň açaryny berip biler, emma onuň gämileriň we uçarlaryň syrly ýitip gitmegi bilen hiç hili baglanyşygy ýok. Aslynda, bu arhipelagyň «çişmede» — töweregindäki deňiz düýbünden 500 metr ýokary galýan okean gabygynyň bir böleginde ýerleşýändigi bilen baglydyr. Nazaryýet boýunça şeýle galma güýçli wulkan işjeňliginiň netijesi bolmaly, ýöne ylym onuň bu sebitde 31 million ýyl mundan ozal togtadylandygyny subut etdi.
Show more