Müňýyllyklaryň dowamynda kämilleşip gelen medeni ösüşiň, däp-dessurlaryň we durmuş mirasynyň netijesinde kemala gelen hem-de özünde hekaýatçylyk sungatyny hem-de nesilleriň baý tejribesini jemleýän iňňän baý türk aşhana däpleri dünýä jemgyýetçiligine özüniň üýtgeşik taryhyny açyp görkezmegini dowam etdirýär.
Türk tagamlarynyň hepdeligi her ýylyň 21–27-nji maýy aralygynda Türkiýe Respublikasynyň Birinji hanymy, Onuň Alyhezretleri hanym Emine Ärdoganyň hemaýat bermeginde Türkiýede hem-de bütin dünýäde dabaraly ýagdaýda bellenip geçilýär.
Ýurduň örän baý aşhanalyk medeniýetiniň ajaýyp baýramy bolan bu hepdelik bäşinji sapar geçiriler. Bu çäre milli aşhana medeniýetine hakyky gymmatlyk berýän esasy aýratynlyklara ünsi çekmäge gönükdirilendir. Ýylyň bu gezekki mowzugy biziň umumy gastronomiýa geçmişimizde orun alan hekaýalary, ýatlamalary, medeniýeti we däp-dessurlary açyp görkezýär. Ol tagam söýüjileri diňe bir duýýan özboluşly tagamlarymyzyň däl, eýsem, bizi bir supranyň başynda birleşdirýän mirasymyzyň hem örän möhümdigini ýatda saklamaga çagyrýar.
Türkiýe Respublikasynyň Medeniýet we syýahatçylyk ministrligi 2026-njy ýylyň Türk tagamlarynyň hepdeliginiň resmi mowzugyny «Bir supranyň başyndaky miras» (Bir Sofrada Miras) diýip yglan etdi. Geçiriljek çäreler bütin Türkiýäni, şeýle hem dünýäniň dürli künjeklerindäki türk diplomatik wekilhanalaryny hem-de medeniýet merkezlerini öz içine alar. Bu ýylyň mowzugy türk aşhanasyny ýöne bir tagamlaryň sanawy hökmünde däl-de, eýsem, asyrlarboýy bilelikdäki zähmetiň we ençeme ýyllyk saçak başynyň däp-dessurlary arkaly kemala gelen janly, umumy medeni gymmatlyk hökmünde tanyşdyrýar.
«Saçak — bu agzybirligiň iň gadymy dilidir» — diýlip, mowzugyň esasy şygarynda bellenilýär. «Tagam ynsanlary zamanalaryň üstünden aşyryp, biri-birine baglaýar».
Bu konsepsiýa üç sany many gatlagynda öz beýanyny tapýar:
Dialog — bu saçak dürli döwürleriň we medeniýetleriň özara täsirleşip, umumy gymmatlyklary döredýän meýdançasydyr;
Transformasiýa — tagam taýýarlanyş tärleriniň üsti bilen nesilden-nesle geçip gelýän aşpezlik mirasy;
Arhiw — aşhana taryhyň iň ygtybarly we ýazylmadyk ýyl ýazgysy bolup, ol her gün biziň saçaklarymyzda täzeden dikeldilýär.
Dabaralar Türkiýäniň özünde hem-de Respublikanyň ilçihanalary we wekilhanalary tarapyndan guralýan çäreleriň çäklerinde daşary ýurtlarda geçiriler. Maksatnama aşakdaky çäreleri öz içine alýar:
Umumy saçak başyndaky agşam naharlary: Agzybirlik şatlygyny dabaralandyrýan uzyn saçaklaryň başynda guraljak dabaraly çäreler.
Aşpezleriň hyzmatdaşlygy: Medeniýetara gastronomiýa dialogyny ösdürmäge gönükdirilen, türk we daşary ýurtly ussat aşpezleriň bilelikdäki agşam naharlary.
Aşpezlik usullarynyň görkezilişi: «Ýufka» hamyryny ýaýmak, haýal otda buglap (keşkek, tamdyr) we açyk otda bişirmek ýaly däp bolan usullar boýunça ussatlyk sapaklary.
Tagamlaryň gämisi: Metbugat wekilleri, medeniýet işgärleri we gastronomiýa hünärmenleri üçin taryhy usullaryň, önümleriň hünärmenleriň ýolbaşçylygyndaky tagam dadyş çäreleri bilen utgaşdyrylyp hödürlenjek «janly aşhananyň» wagtlaýyn (pop-up) arhiwi.
Janly tagam bişiriş usullarynyň meýdan arhiwi: Göç we mesgen tutma ýagdaýlarynyň täsiri ýeten tagamlara bagyşlanan hem-de häzirki zaman sebit aýratynlyklaryny özünde jemleýän dokumental taslama.
Aşpezlik taýdan ähmiýetli tagamlar
Bu ýyl saýlanyp alnan tagamlar hem medeni baýlygy, hemem aşpezligiň ýokary ussatlygyny görkezmäge gönükdirilendir:
keşkek — ÝUNESKO-nyň sanawyna girizilen, bugdaýdan we etden taýýarlanyp, haýal bişirilýän bu tagam umumy baýramçylyk ýagdaýynyň we agzybir zähmetiň nyşanydyr;
pahlawa — nesilden-nesle geçip gelýän däp-dessurlaryň dowamatlylygyny we aşpezlikde gazanylan täsin ussatlygy alamatlandyrýar;
manty — göçleriň we beýik syýahatlaryň taryhyny özünde jemleýän türk böregi;
dolama — bitewi aşpezlik diliniň çägindäki dürli-dürlüligi we baýlygy görkezýär;
halwa — agzybirligiň, arkalaşygyň we hatyralamagyň nyşany hökmünde çykyş edýär.
Çärä degişli maglumatlaryň toplumy, şol sanda tagamlaryň sanawy, taýýarlanyş usullary boýunça okuw wideolary, korporatiw stiliniň elementleri, posterler we durmuş ulgamlary üçin niýetlenen materiallar turkishcuisineweek.com saýtynda elýeterlidir.
Show more