Türkiýe uzak wagt bäri milli hem halkara medeni we sungat çäreleriniň merkezi bolup geldi. Dünýäde iň köp gelinýän şäherleriň biri bolan Stambul olaryň arasynda aýratyn orun eýeleýär. Türkiýäniň syýahatçylyk paýtagtynyň Izmir, paýtagty Ankara we Antalýa hem ýurduň möhüm medeni merkezleri hasaplanýar. Şeýle-de bolsa, soňky ýyllarda ýurduň ähli ýedi sebitinde geçirilýän çäreler barha uly ünsi özüne çekýär we Türkiýäniň medeni durmuşyna täze ölçeg goşýar. Iň täsirli çäreleriň biri şu ýyl 15-nji maýdan 21-nji iýuna çenli geçirilýän Mardin Biennalesidir. Halkara Biennal Assosiasiýasynyň bir bölegi bolan Mardin biennalesi 2010-njy ýylda Günorta-Gündogar Anadolynyň merjeni bolan Mardini häzirki zaman sungatynyň merkezine öwürmek we sungatyň umumy dili arkaly sebite täze pikirleri hem çeperçilik garaýyşlaryny ornaşdyrmak maksady bilen döredildi. Köp ýyllaryň dowamynda biennale suratkeşler we sungat söýüjiler üçin duşuşyk ýeri bolup hyzmat etdi we şu ýyl ýedinji gezek, takmynan, 20 ýurtdan 40-dan gowrak suratkeşi bir ýere jemleýär.
Mardin biennalesi taryhy Mardiniň baý medeni atmosferasyna çümmek bilen birlikde, dürli sungat ugurlary boýunça pikir dörediji eserleri açmak üçin özboluşly mümkinçilik berýär.
Asmandan daşa: Wagtdan ylham alan binagärlik
Ýedinji Mardin biennalesiniň çäginde Türkiýede, şeýle hem Germaniýada, Beýik Britaniýada, Daniýada, Niderlandlarda, Italiýada we Fransiýada geçirilýän köp sanly sergileriň hem sungat maksatnamalarynyň dolandyryjysy we direktory Çelenk Bafradyr. Bu ýylky biennale «Gökzemin» («Asman we Ýer») temasy bilen geçirilýär. Bu çäre myhmanlary garşydaş ýaly görünýän polýuslaryň — Gök bilen Ýeriň, şahsylygyň we umumylygyň, geçmiş bilen geljegiň arasyndaky syýahata çagyrýar-da, olaryň arasynda inçe emosional hem filosofik baglanyşygy döredýär. Sungat sergilerinden başga-da, maksatnama suratkeşler üçin okuw maslahatlaryny, okaýyşlary, leksiýalary, diskussiýalary we sazly çykyşlary öz içine alýar.
2026-njy ýylda biennale ilkinji gezek Köne şäheriň çäklerinden çykyp, sebitdäki dürli ýerleri öz içine alar. Esasy üns Mardiniň köp gatlakly medeni mirasyna gönükdirilendir. Biennaleniň geçirilýän ýerleriň arasynda Gadymy Dara şäheri, Deýrulzafaran monastyry, Ates Beýler Hammamy, Köne şäherdäki Sakyp Sabanjy Mardin şäher muzeýi we dürli jemgyýetçilik ýerleri bar.
Mardin: Taryhyň, medeniýetiň we gastronomiýanyň birleşýän ýeri
Mardin siwilizasiýalaryň we söwda ýollarynyň gadymy çatrygynda ýerleşip, Günorta-Gündogar Anadolynyň gizlin hazynalarynyň biridir. Köplenç, açyk howa muzeýi diýlip atlandyrylýan bu şäher Ýokarky Mesopotamiýanyň köp gatlakly mirasyny görkezýär: onuň binagärligi müňýyllyklaryň dowamynda onlarça medeniýet tarapyndan kemala getirildi. Şäheriň iň köp baryp görlen gözel ýerleriniň arasynda Mardiniň Beýik metjidi, Deýrulzafaran monastyry, Mor Behnam ybadathanasy, Zinçiriýe we Kasymiýe medreseleri bar. Ýakyn ýerde Mor Gabriel monastyry we gadymy Dara şäheri ýerleşip, ol ajaýyp taryhy ähmiýeti bilen baglylykda «Mesopotamiýanyň Efesi» diýlip atlandyrylýar.
Bu baý medeni miras diňe bir binagärlikde däl, eýsem, sebitiň aşhanasynda hem öz beýanyny tapýar. Mardiniň däp bolan ertirlik naharyndan başlap, ýerli ysly otlar bilen hoşboý ysly et tagamlaryna we gelip çykyşynyň geografik alamatlary bolan gastronomik tagamlara çenli — sembusek (et bilen doldurylan çörek) we Mardiniň içli köftesi (bulgur et bilen doldurylan kotletler, gaýnadylanda ikbebet, gowrulanda bolsa irok diýlip atlandyrylýar) ýaly önümleri bilen şäher hakyky aşpezlik syýahatyny hödürleýär. Adaty Assuriýa içgidi bu tagamlara ajaýyp goşmaça bolup durýar.
O ýere nädip barmaly: Mardine Stambuldan, Ankaradan, Izmirden we Antalýadan göni uçar gatnawlary arkaly baryp bolýar. Stambuldan Mardine uçýan uçar iki sagat wagt alýar. Howa menzilinden şäheriň merkezine barmak üçin kireýine awtoulag almak, awtobusa münmek ýa-da taksi tutmak gerek.
Nirede galmaly: Mardin myhmanhana zynjyrlaryndan başlap, rahat myhmanhanalara çenli dürli ýaşaýyş nusgalaryny hödürleýär. Hakyky tejribe üçin Köne şäherde dikeldilen taryhy köşgi göz öňünde tutuň.
Nämeleri görmeli: Esasy gözelliklerden başga-da, Mardiniň meşhur «abbarlaryny» — şäheriň köçelerini birleşdirýän we onuň özboluşly şäher gurluşynda möhüm rol oýnaýan örtülen arka ýollaryny hem gözden geçiriň.
Nämeleri synap görmeli: Günortanlyk ýa-da agşamlyk naharyndan soň, Mardiniň myhmansöýerliginiň nyşanlarynyň biri bolan baý ýerli «dibek» kofesini synap görmegiňizi maslahat berýäris.
Öýe näme getirmeli: Iň meşhur sowgatlyklaryň arasynda Lahor agaçlaryndan alynýan tebigy boýaglar bilen boýalan Mardiniň meşhur gök badamy, şeýle hem filigran «telkari» şaý-sepleri, «tesbih» namaz monjuklary we däp bolan «bytym» sabyny bar.
Show more