Alymlar adam genomynda 1700-den gowrak «garaňky» beloklary anykladylar. Bu agyr keselleri bejermegiň täze usullaryna mümkinçilik bolup biler. Şunlukda, adam genomynyň öň belli bolmadyk gatlagy açyldy. Olar ozal işjeň däl hasaplanan DNK sebitlerinden 1700-den gowrak adaty bolmadyk belok ýaly molekulalaryň — «garaňky» beloklar diýlip atlandyrylýan bölejikleriň öndürilýändigini anykladylar. Uzak wagt bäri Genomyň köp böleginiň işlemeýändigi aýdylýardy, ýöne indi onuň ýöriteleşdirilen molekulalary öndürip biljekdigi aýdyňlaşdy.
Barlagçylar 95,520 synagdan (takmynan 20,000 sagat hasaplama wagtyny talap edýän) ýygnalan 3,7 milliard maglumat nokadyny seljerdiler we 1785 mikrobeloklary anykladylar. Bu molekulalar adaty beloklardan tapawutlanýar: köpüsiniň ölçegi has kiçi. Alymlar olary «peptidler» diýip atlandyrdylar: peptidler (gysga belok bölekleri) we doly derejeli beloklaryň arasyndaky garyndylardyr. Bu molekulalaryň köpüsiniň roluna heniz doly düşünilip ýetişilmedi, ýöne ilkinji netijeler eýýäm täsirli.
Mysal üçin, «OLMALINC» geni tarapyndan öndürilýän peptidleriň biri (öň kodlaşdyrmaýan diýlip hasaplanylýardy) rak öýjükleriniň ýaşamagy bilen baglanyşyklydyr. Alymlar ony laboratoriýada deaktiw edenlerinde, rak öýjükleriniň ösüşi haýallady. Bu peptidleriň adaty beloklar ýaly işläp bilýändigini we geljekde rak we ýürek-damar keselleri ýaly keselleri bejermegiň täze usullaryny işläp düzmäge kömek edip biljekdigini görkezdi.
Bu açyş adam genomyny we proteomyny düşünmegimizi ep-esli giňeldýär. Netijeleriň amaly ulanylyşy üçin has köp ylmy barlaglar gerek bolsa-da, ol alymlaryň DNK-nyň nähili işleýändigi baradaky düşünjesini gysga wagtda üýtgetdi: onuň öň pikir edilenden has işjeňdigi mälim boldy.
Show more