1869-njy ýylyň 28-nji dekabrynda ABŞ-da millionlarça adamyň gündelik endiklerini üýtgeden önüm patentlendi. Sakgyç diş tejribesi hökmünde öndürilip başlandy we ahyrsoňy gündelik önüme öwrüldi.
Şol gün ABŞ-da sakgyç üçin 98,304 belgili patent berildi. Onuň awtory Ogaýo ştatynyň Maunt-Wernon şäherinden bolan amerikan diş lukmany Uilliam Finli Sempl boldy.
Bu sene dünýäde ilkinji sakgyjyň dörän güni hasaplanýar, emma adamlar XIX asyrdan has öň dürli maddalary çeýnäpdirler.
Sakgyjyň taryhy
Elastik maddalary çeýnemek endigi müňlerçe ýyl bäri adamlara mahsus häsiýetdir. Zawodlardan we brendlerden has öň adamlar ösümliklerden alynýan tebigy smolalary, gabygy we lateksi arassaçylyk, sagaldyş we diňe gyzyklanma üçin ulanypdyrlar. Bu gadymy tejribeler soňra häzirki zaman sakgyjyna öwrülen zadyň biologik we medeni esasyna öwrüldi.
Sagyç näme?
Ilki bilen, sagyç örän ýönekeý önüm ýaly görünýär: ol çeýnelýär, ýuwdulmaýar, soňra bolsa zyňylýar. Emma bu tanyş görnüş, aslynda bolsa ol ynanylýandan has çylşyrymly taryhy we tehnologiýany gizleýär.
Häzirki zaman sagyjy iýmiti gaýtadan işlemegiň, himiýanyň we polimer tehnologiýalarynyň utgaşmasynyň netijesidir. Ol elastik bolmaly, suwda eremeli däl, tagamyny we teksturasyny saklamaly we adamlar üçin howpsuz bolmaly. Bularyň hemmesi takyk saýlanan düzümi we çylşyrymly önümçilik proseslerini talap edýär.
Şonuň üçin hem, sagyç köpden bäri diňe «süýji rezin» bolmak bilen ýokary tehnologiýaly köpçülikleýin öndürilýän önüme öwrüldi, onuň häsiýetleri materialşynaslyk we fiziologiýa arkaly kesgitlenýär.
Show more