Gadymy okean gaýalaryndan tapylan galyndylaryň dinozawrlar döwründe uly süýrenijiler bilen deňiz gurşawyny paýlaşan ýyrtyjy jandara degişlidigi çaklanylýar.
Bu 115 million ýyl ozal Awstraliýanyň demirgazyk kenarynda ýaşan ägirt akulanyň galyndylarydygy tassyklanylýar. Ajaýyp açyş akulalaryň öň pikir edileninden hem has uly bolandygyny görkezýär. Gadymy Tetis okeanynyň gaýalaryndan tapylan seýrek oňurgalylar dinozawrlar döwründe uly süýrenijiler bilen deňiz gurşawyny paýlaşan irki ýyrtyjy jandara degişlidir.
Häzirki zaman akula toparlarynyň ata-babalary, takmynan, 135 million ýyl mundan ozal peýda bolupdyr we ilkibaşda olaryň uzynlygy bir metre ýetýär eken. Wagtyň geçmegi bilen olar ägirt görnüşlere öwrülipdir. Şeýle-de bolsa, akula skeletleri olaryň gowşak saklanan kekirdeginden ybarat, şonuň üçin hem, olaryň gazylyp alnan galyndylarynyň esasy bölegi dişlerdir. Umuman, oňurgalylara degişli şeýle tapyndylaryň ýüze çykarylmagy seýrek waka hasaplanýar.
Darwiniň golaýyndaky gaýaly kenarýaka sebitde bolsa bäş bölekleýin minerallaşan oňurga tapyldy. Olaryň ini 12 santimetrden gowrak, ululygy uly ak akulanyň oňurgalaryndan hem uly. Morfologiki seljerme nusganyň, takmynan, 100 million ýyl mundan ozal ýaşan uly ýyrtyjy akulalar topary bolan «kardabyodontidae» maşgalasyna degişlidigini görkezdi. Awstraliýada tapylan tapyndylar onuň toparyň beýleki belli wekillerinden, takmynan, 15 million ýyl öň ýaşap geçendigini görkezýär.
Halkara ylmy işgärler topary bu gadymy ýyrtyjynyň ululygynyň jikme-jik täzeden gurulmagyny amala aşyrdy. Olaryň tapyndylaryna görä, akulanyň uzynlygy sekiz metre ýetip bilerdi. Bu bolsa onuň häzirki zaman akula nesilleriniň arasynda iň irki belli bolan ýyrtyjy hasaplanmagyna degerli sebäpdir.
Show more